Newyddion Da Yng Nghanol y Digalondid

Ond mae newyddion da yng nghanol y digalondid. Mae nid yn unig yn bosib i bawb wneud rhyw fath o ymarfer a chynnwys hynny yn eu trefn ddyddiol ond hefyd mae llawer o unigolion a grwpiau ar gael i helpu. 

Felly hyd yn oed os nad oeddech chi pur anaml yn codi oddi ar y soffa cyn i’r pandemig gychwyn, nawr yw’r amser i fod yn garedig gyda chi eich hun. Codwch oddi ar y soffa a dechrau symud – yn ysgafn i ddechrau – a bydd eich corff a’ch meddwl yn elwa.       

Rydyn ni yma i’ch cymell chi

Mae Chwaraeon Cymru wedi ymrwymo i helpu hefyd. Dyma pam rydyn ni wedi lansio ymgyrch Cymru Actif. Y nod yw cefnogi pawb sy’n ceisio cadw’n iach ac actif yn ystod y dyddiau anodd yma.                   

Does dim rhaid i chi chwarae camp a does dim rhaid i chi serennu mewn chwaraeon i fod yn actif. 

Ond pam ddylech chi? 

Ymhell cyn yr argyfwng presennol yma, roedden ni i gyd yn gwybod bod gweithgarwch corfforol yn rhoi hwb i’n hiechyd ni a’n gallu i oresgyn salwch. 

Y llynedd – ymhell cyn dechrau ymddangos ar ein teledu ni’n gyson – cyhoeddodd prif swyddog meddygol y DU gyfarwyddyd ar weithgarwch corfforol mewn adroddiad oedd yn dweud: “Pe bai gweithgarwch corfforol yn gyffur, byddem yn cyfeirio ato fel iachâd gwyrthiol, oherwydd yr holl salwch mae’n gallu ei atal a helpu i’w drin.” 

Nid yw’r casgliad hwnnw wedi newid. A dweud y gwir, mae’n fwy perthnasol nawr nag erioed. 

Y Wyddoniaeth

Mae’r British Journal of Sports Medicine wedi ailgyhoeddi cyfarwyddyd o ymchwil diweddar, sy’n datgan: “Mae gweithgarwch corfforol rheolaidd yn lleihau’r risg y bydd person yn dal afiechydon trosglwyddadwy (fel heintiau feirol a bacterol) drwy wella gallu system imiwnedd person i reoleiddio ei hun.      

“Felly, dylem gynnal ein trefn ymarfer yn ystod y cyfnod yma, oherwydd mae’n gwella gallu ein system imiwnedd.” 

Ac mae ymchwil diweddar o UDA wedi awgrymu nad yw gwneud 10,000 o gamau y dydd yn hanfodol ond gall cynnydd cymedrol yn y nifer yma wella ein disgwyliad oes ni’n ddramatig.

Shane Williams yn rhannu ei brofiad 

Pur anaml oedd yr arwr Shane Williams yn cael ei ddal ar y cae rygbi ond fel ffanatig ffitrwydd a thriathletwr, mae wedi bod yn gorfod addasu i fod yn eithaf caeth fel pob un ohonom ni.                

Gyda llai o gyfleoedd i godi allan ac ymarfer, mae wedi chwilio am fwy o atebion yn y cartref y gallwn ni i gyd ddysgu oddi wrthynt. 

“Rydw i’n cadw’n eithaf prysur yn gwneud yr holl bethau rydw i wedi’u gohirio ers symud i’r tŷ yma,” meddai Shane.  

“Fe allwch chi wneud dipyn o waith maniwal, rhywfaint o arddio, neu lanhau’r sied neu’r gegin hyd yn oed. Er nad yw’r rhain yn swnio fel llawer o hwyl, maen nhw’n ocê ar ôl i chi ddechrau arni ac rydych chi’n gallu cael llawer iawn o foddhad ar ôl gorffen y dasg.                    

“Efallai y byddwch chi fel fi ac yn dod o hyd i bethau roeddech chi’n meddwl eich bod wedi’u colli am byth! 

“Felly, gwnewch y pethau rydych chi wedi bod yn eu rhoi i’r naill ochr yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Mae’n gallu rhoi llawer o foddhad ac fe fyddwch chi’n teimlo’n falch wedyn am fynd ati.” 

Does dim rhaid bod yn ‘seren chwaraeon’  

Os nad yw mân dasgau’n apelio, neu os nad ydych chi’n arddwr, mae’n bosib ymarfer yn y cartref a phan rydych chi’n gwneud eich un math o ymarfer yn yr awyr agored unwaith y dydd.  

Gall ymarferion ymestyn, codi pwysau (mae gwrthrychau yn y cartref fel poteli dŵr yn addas) a symudiadau mwy egnïol wneud i’ch calon bwmpio a helpu i gymryd lle’r siwrnai ar droed i’r swyddfa, yr orsaf drenau neu’r caffi.           

Mae gan wefan y GIG adran ar ymarfer sy’n cynnwys ymarferion yn eistedd, ac mae gan Joe Wicks – y ‘Body Coach’ sydd wedi bod yn cymell miliynau o ieuenctid ac yn eu cadw mewn siâp yn ddiweddar gyda’i ymarferion dyddiol ar-lein – fwy na 250 o ymarferion am ddim ar ei sianel YouTube. 

Hefyd mae dosbarthiadau ioga a Pilates ar gael i’w dilyn ar-lein, fel rhai Rachel Lawrence, The Girl With The Pilates Mat, yn ogystal â chynllun rhedeg Soffa i 5K gwefan y GIG ar gyfer dechreuwyr.

Camau bychain ... 

Os ydych chi wedi arfer gydag ymarfer mwy rheolaidd ac egnïol, mae digon o ymarferion y gallwch chi eu dilyn – mae cyrff rheoli chwaraeon unigol yn cyfeirio at lawer ohonynt – er mwyn ceisio cynnal eich lefelau ffitrwydd.                                  

Hefyd bydd yr holl weithgareddau hyn – yn ogystal â defnyddio eich amser yn yr awyr agored yn cerdded, rhedeg neu ar gefn beic – yn helpu i wella eich iechyd meddwl ac yn lleihau lefelau straen a phryder. 

Roedd Shane Williams yn arwr i filiynau o bobl Cymru ar y cae rygbi ond mae’n dweud mai sut mae’r cyhoedd wedi ei ysbrydoli ef sy’n bwysig nawr. 

“Rydyn ni’n genedl sy’n gwarchod ein gilydd. Fe welais i hynny wrth chwarae rygbi, ond hefyd oddi ar y cae.  

“Pan mae pethau’n heriol iawn, chwiliwch am rywle tawel a gwnewch rywbeth actif. Dal ati sy’n bwysig – ac annog ein gilydd.                       

“Rhaid i ni wneud yn siŵr ein bod ni i gyd yn gwneud y peth iawn ac yn gwrando ar yr holl gyngor rydyn ni’n ei gael. Po gyntaf y byddwn ni i gyd yn dilyn y canllawiau, y cyflymaf y gallwn ni ddod drwy hyn.”