Main Content CTA Title

Cyfeillgar i Deuluoedd

8. Mamolaeth

Adolygiad diwethaf: Medi 2025

Adolygiad nesaf: Medi 2028

Mae'r polisi hwn yn nodi gweithdrefn Chwaraeon Cymru ar gyfer absenoldeb mamolaeth a thâl i gyflogeion sy’n feichiog. Yn Chwaraeon Cymru, ein nod ni yw sicrhau bod pob cyflogai’n cael cefnogaeth ac anogaeth cyn, yn ystod, ac ar ôl dychwelyd i'r gwaith o absenoldeb mamolaeth.

Rydym yn defnyddio iaith gynhwysol yn y polisi hwn. Mae'r polisi hwn yn berthnasol yn gyfartal i gyflogeion benywaidd, traws neu anneuaidd.

8.1 Absenoldeb Mamolaeth

Mae gennych hawl i 52 wythnos o absenoldeb mamolaeth i gyd, wedi'i rannu fel a ganlyn:

  • 26 wythnos o absenoldeb mamolaeth cyffredin (AMC)
  • 26 wythnos o absenoldeb mamolaeth ychwanegol (AMY) yn dechrau yn syth ar ôl yr AMC.

Gallwch ddechrau eich absenoldeb mamolaeth unrhyw bryd ar ôl dechrau'r 11eg wythnos cyn yr wythnos y mae disgwyl genedigaeth eich plentyn. 

Mae dau achos lle mae'r absenoldeb mamolaeth yn cael ei sbarduno'n awtomatig:

  • os ydych chi'n absennol am reswm sy'n gysylltiedig â beichiogrwydd ar unrhyw adeg ar ôl dechrau'r 4ydd wythnos cyn mae disgwyl i'ch plentyn gael ei eni, bydd eich absenoldeb mamolaeth yn dechrau ar y diwrnod cyntaf ar ôl eich absenoldeb.
  • os yw eich plentyn yn cael ei eni cyn i chi fwriadu dechrau eich absenoldeb mamolaeth, bydd eich absenoldeb mamolaeth yn dechrau ar y diwrnod ar ôl i'ch plentyn gael ei eni.

Os oes angen gofal newyddenedigol ar eich babi newydd-anedig ar ôl ei eni, edrychwch ar y polisi newyddenedigol.

8.2 Cyflog yn ystod absenoldeb mamolaeth

Mae gennych chi hawl i gyflog llawn yn ystod 26 wythnos gyntaf eich absenoldeb mamolaeth os yw’r canlynol yn berthnasol:

  • rydych chi wedi cwblhau 1 flwyddyn o leiaf o wasanaeth gyda Chwaraeon Cymru erbyn y 15fed wythnos cyn y mae disgwyl i'ch babi gael ei eni
  • rydych chi’n bwriadu dychwelyd i'r gwaith am dri mis o leiaf ar ddiwedd eich absenoldeb mamolaeth

Mae’r tâl mamolaeth wedi'i rannu fel a ganlyn:

  • 26 wythnos o absenoldeb mamolaeth cyffredin ar gyflog llawn
  • Y 13 wythnos gyntaf o absenoldeb mamolaeth ychwanegol ar gyfraddau Tâl Mamolaeth Statudol (cyfraddau TMS yma)
  • Y 13 wythnos olaf o absenoldeb mamolaeth ychwanegol – dim tâl

Os nad ydych yn gymwys i gael cyflog llawn yn ystod y 26 wythnos gyntaf, efallai y byddwch yn gymwys i dderbyn TMS neu Lwfans Mamolaeth. Gellir dod o hyd i fanylion pellach am y rhain yma. 

8.3 Amser o’r gwaith ar gyfer gofal cynenedigol

Mae gennych hawl i amser rhesymol o’r gwaith gyda thâl yn ystod oriau gwaith arferol i dderbyn gofal cynenedigol, sy'n cynnwys apwyntiadau gyda'ch meddyg teulu, clinigau ysbyty ac unrhyw apwyntiadau eraill a wneir ar gyngor meddyg, bydwraig neu ymwelydd iechyd.

Rhowch wybod i'ch rheolwr llinell ymlaen llaw am yr apwyntiadau hyn. Efallai y gofynnir i chi ddarparu eich cerdyn apwyntiad i gadarnhau manylion yr apwyntiad.

8.4 Gofynion hysbysu

Fe'ch anogir i hysbysu eich rheolwr llinell am eich beichiogrwydd cyn gynted ag yr ydych yn teimlo eich bod yn gallu gwneud hynny. Mae hyn er mwyn galluogi Chwaraeon Cymru i fod yn ymwybodol o unrhyw faterion iechyd a diogelwch a allai godi i gyflogeion beichiog.

Ar ôl i chi dderbyn eich ffurflen MATB1 (sy’n cael ei rhoi i chi tua'r cyfnod 20 wythnos fel rheol), anfonwch hon at y tîm Adnoddau Dynol. Ar ôl ei derbyn, bydd y tîm Adnoddau Dynol yn anfon llythyr atoch yn egluro eich hawl i absenoldeb mamolaeth a 'Ffurflen Opsiynau Mamolaeth' y byddwch yn ei defnyddio i ddweud wrthym pryd y disgwylir i'ch babi gael ei eni a phryd hoffech chi i'ch absenoldeb mamolaeth ddechrau / dod i ben.

8.5 Iechyd a Diogelwch

Ar ôl cael gwybod eich bod yn feichiog, byddwn yn cynnal asesiad o'r risgiau i chi ac yn gweithredu mesurau priodol i sicrhau eich iechyd a'ch diogelwch.

Os yw eich swydd yn cynnwys unrhyw risg i chi neu'r plentyn heb ei eni, byddwn yn eich symud oddi wrth y risgiau hynny. Gall hyn olygu bod eich amodau gwaith yn cael eu haddsu neu y cynigir swydd arall fwy addas i chi am gyfnod eich beichiogrwydd. Os nad yw'r naill opsiwn na'r llall yn bosibl, byddwn yn eich atal o’ch gwaith dros dro ar gyflog llawn nes nad ydych mewn perygl mwyach.

Os oes gennych chi unrhyw bryderon am eich iechyd a'ch diogelwch eich hun ar unrhyw adeg, dylech siarad â'ch rheolwr neu'r tîm Adnoddau Dynol.

8.6 Buddion cytundebol

Pan fyddwch chi’n absennol ar Absenoldeb Mamolaeth, bydd yr holl fuddion cytundebol yn parhau.

Yn ystod eich Absenoldeb Mamolaeth, mae'n ofynnol i chi gydymffurfio â holl delerau ac amodau cyflogaeth Chwaraeon Cymru a pharhau i gadw at reolau, polisïau a gweithdrefnau Chwaraeon Cymru yn ystod eich absenoldeb.

Byddwch yn parhau i gronni hawl i wyliau blynyddol yn ystod eich cyfnod llawn o Absenoldeb Mamolaeth. Dylid cymryd y gwyliau blynyddol a gronnwyd o fewn 12 mis i chi ddychwelyd i'r gwaith.

Fel aelod pensiwn, byddwch yn talu cyfraniadau pensiwn ar unrhyw absenoldeb mamolaeth gyda thâl. Bydd y cyfraniad rydych yn ei dalu’n seiliedig ar y gwir gyflog rydych chi’n ei dderbyn, ond bydd y cyfnod yn cyfrif at ddibenion pensiwn fel pe baech wedi talu cyfraniadau arferol.

Pan nad ydych yn cael unrhyw gyflog, bydd y cyfraniadau pensiwn yn dod i ben, ac ni fydd y cyfnod yn cyfrif at ddibenion pensiwn. Gallwch ddewis gwneud cyfraniadau yn ystod cyfnod o ddim cyflog ac, os ydych yn dymuno gwneud hynny, cysylltwch â'r tîm Adnoddau Dynol.

Yn ystod eich cyfnod o absenoldeb mamolaeth, byddwch yn parhau i gael eich cynnwys yn unrhyw fudd-dal marwolaeth mewn gwasanaeth.

Nid yw eich parhad cyflogaeth yn cael ei dorri gan absenoldeb mamolaeth.

8.7 Marw-enedigaeth a chamesgor

Yn anffodus, os byddwch chi'n camesgor cyn 24 wythnos o feichiogrwydd, ni fyddwch yn gymwys i gymryd absenoldeb mamolaeth bellach. 

Mewn sefyllfa o farw-enedigaeth ar ôl 24 wythnos o feichiogrwydd, ni fydd eich hawl i absenoldeb mamolaeth yn cael ei heffeithio a byddwch yn gallu cymryd yr amser o’r gwaith yr un fath, a derbyn tâl, fel y cynlluniwyd. Mae absenoldeb rhiant ar ôl galar ar gael hefyd i gyflogeion sy'n dioddef marw-enedigaeth. Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth am hyn yn y polisi absenoldeb arbennig.

Byddwn yn helpu i'ch cefnogi chi drwy'r cyfnod hwn a gall eich rheolwr drafod opsiynau gyda chi, fel amser o'r gwaith, trefniadau gweithio llai neu gwnsela pwrpasol. Rydym yn cynnig gwasanaeth Rhaglen Cymorth i Gyflogeion sy'n darparu cwnsela, cyngor a chefnogaeth gyfrinachol sydd ar gael 24/7. Gellir dod o hyd i fanylion am hyn ar ein Mewnrwyd.

8.8 Cadw mewn cysylltiad

Byddwch chi a'ch rheolwr yn trafod ac yn cadarnhau'r lefel o gyswllt yr hoffech ei gynnal drwy gydol eich absenoldeb mamolaeth. Bydd eich rheolwr yn anfon gwybodaeth berthnasol atoch yn ystod eich absenoldeb mamolaeth fel eich bod yn gallu cadw mewn cysylltiad â'r hyn sy'n digwydd yn Chwaraeon Cymru.

Cewch weithio hyd at 10 diwrnod yn ystod eich absenoldeb mamolaeth ar gyfer sesiynau hyfforddi neu friffio fel eich bod yn gwybod yn gyson am y newidiadau yn Chwaraeon Cymru. Eich dewis chi yw hyn ac nid oes rhaid i chi weithio. Os byddwch yn dewis gweithio yn ystod eich absenoldeb mamolaeth pan fyddech ond wedi derbyn tâl mamolaeth statudol, neu ddim tâl o gwbl, bydd eich tâl arferol yn cael ei ddarparu am yr oriau a weithiwyd (gan gynnwys TMS). Bydd hwn yn cael ei drin fel cyflog pensiynadwy.

Bob tro y byddwch yn gweithio, bydd yn cyfrif fel un diwrnod Cadw mewn Cysylltiad (KIT), dim ots faint o oriau rydych chi’n eu gweithio. Gellir defnyddio dyddiau KIT i ymestyn cyfnod o absenoldeb mamolaeth (hyd at uchafswm o 10 diwrnod). Dylid cytuno ar hyn gyda'r rheolwr llinell a’r tîm Adnoddau Dynol ymlaen llaw i sicrhau nad oes unrhyw ordaliad cyflog.

8.9 Dychwelyd i'r gwaith

O dan ddarpariaethau Deddf Hawliau Cyflogaeth 1996, ni chaniateir i gyflogai ddychwelyd i'r gwaith yn ystod y cyfnod absenoldeb mamolaeth gorfodol, sydd am bythefnos yn dechrau ar ddiwrnod genedigaeth y plentyn.

Wrth ddychwelyd i'r gwaith ar ddiwedd eich absenoldeb mamolaeth, mae gennych hawl i ddychwelyd i'r un swydd, gyda'r un telerau ac amodau, ag yr oeddech yn gweithio ynddi cyn eich absenoldeb. Os ydych eisiau ystyried dychwelyd ar drefniadau hyblyg, edrychwch ar y polisi gweithio hyblyg.

Byddwch yn cael eich trin fel pe baech wedi ymddiswyddo os byddwch yn hysbysu Chwaraeon Cymru yn ysgrifenedig nad ydych yn bwriadu dychwelyd i'r gwaith.

Os byddwch yn penderfynu yn ystod absenoldeb mamolaeth nad ydych eisiau dychwelyd i'r gwaith, dylech roi hysbysiad ysgrifenedig o ymddiswyddiad i Chwaraeon Cymru cyn gynted â phosibl ac yn unol â'ch contract cyflogaeth.

Os na fyddwch yn dychwelyd ar ôl eich absenoldeb mamolaeth neu'n ymddiswyddo cyn i chi gwblhau tri mis o wasanaeth ar ôl i chi ddychwelyd, bydd gofyn i chi ad-dalu'r holl dâl mamolaeth rydych chi wedi'i dderbyn sy'n ychwanegol at eich hawl i TMS. Os byddwch chi'n dychwelyd i'r gwaith ar ôl absenoldeb mamolaeth ond am lai na 3 mis calendr, ni fyddai angen ad-dalu'r swm llawn o dâl mamolaeth uwch fel rheol, ond byddai cyfran ohono'n cael ei chyfrif ar sail pro rata yn ôl am faint o amser rydych chi wedi dychwelyd i'r gwaith, h.y. mae'n ofynnol i chi ddychwelyd am 3 mis, os byddwch chi'n dychwelyd am 1 mis, bydd yn ofynnol i chi ad-dalu 2/3 o'r taliad uwch.

Os ydych chi'n rhy sâl i ddychwelyd i'r gwaith ar ddiwedd eich cyfnod absenoldeb mamolaeth, bydd yr absenoldeb salwch arferol yn berthnasol.

9. Tadolaeth

Adolygiad diwethaf: Medi 2025

Adolygiad nesaf: Medi 2028

Mae'r polisi hwn yn nodi gweithdrefn Chwaraeon Cymru ar gyfer absenoldeb a thâl tadolaeth.

9.1 Gofal cynenedigol

Mae gennych chi hawl i amser o’r gwaith gyda thâl yn ystod oriau gwaith arferol i dderbyn gofal cynenedigol, sy'n cynnwys apwyntiadau gyda'r meddyg teulu, clinigau ysbyty ac unrhyw apwyntiadau eraill a wneir ar gyngor meddyg, bydwraig neu ymwelydd iechyd.

Rhowch wybod i'ch rheolwr llinell ymlaen llaw am yr apwyntiadau hyn. Efallai y gofynnir i chi ddarparu'r cerdyn apwyntiad i gadarnhau manylion yr apwyntiad.

9.2 Cymhwysedd

Bydd pob cyflogai’n gymwys i gael absenoldeb a thâl tadolaeth os yw’r canlynol yn berthnasol:

  • Mae’n gyfrifol am fagwraeth y plentyn, neu'n disgwyl bod â’r cyfrifoldeb hwnnw; ac
  • Mae’n dad i'r plentyn; Yn gymar, yn bartner sifil neu'n bartner, o'r rhyw arall neu'r un rhyw, sy'n byw gyda'r fam mewn perthynas deuluol barhaus; ac
  • Mae wedi gweithio'n barhaus i Chwaraeon Cymru am 26 wythnos erbyn y 15fed wythnos cyn y disgwylir i'r babi gael ei eni

9.3 Absenoldeb

Os ydych chi'n gymwys i gael absenoldeb tadolaeth, gallwch gymryd bloc o un, dwy neu dair wythnos o absenoldeb tadolaeth. Nid oes angen cymryd y rhain yn olynol. Ni allwch gymryd cyfnod o lai nag wythnos.

Gallwch ddechrau eich absenoldeb tadolaeth ar unrhyw ddiwrnod o'r wythnos ar neu ar ôl genedigaeth y plentyn.

Rhaid cwblhau absenoldeb tadolaeth o fewn 52 wythnos i ddyddiad geni’r plentyn neu o fewn 52 wythnos ar ôl wythnos ddisgwyliedig yr enedigaeth os yw'r plentyn yn cael ei eni'n gynnar.

Dim ond un cyfnod o absenoldeb tadolaeth fydd ar gael, hyd yn oed ar gyfer genedigaethau lluosog, fel efeilliaid.

Os ydych chi eisiau ystyried dychwelyd ar drefniadau hyblyg, edrychwch ar y polisi gweithio hyblyg.

Os oes angen gofal newyddenedigol ar eich babi ar ôl ei eni, edrychwch ar y polisi newyddenedigol.

9.4 Cyflog

Byddwch yn cael eich cyflog arferol am hyd eich absenoldeb tadolaeth os ydych yn bodloni'r meini prawf cymhwysedd uchod.

9.5 Gofynion rhybudd

Dylech hysbysu'r tîm Adnoddau Dynol yn ysgrifenedig o'ch bwriad i gymryd absenoldeb tadolaeth cyn gynted â phosibl. Bydd y tîm Adnoddau Dynol yn ysgrifennu atoch yn cadarnhau eich hawl i absenoldeb a thâl tadolaeth. Gofynnir i chi lenwi Ffurflen Absenoldeb Tadolaeth a ffurflen SC3 gyda'r wybodaeth ganlynol:

  • Pryd disgwylir i'r babi gael ei eni
  • a ydych am gymryd un, dwy neu dair wythnos o absenoldeb
  • y dyddiad yr hoffech i'ch absenoldeb ddechrau / dod i ben.

Mae'n debygol y bydd y dyddiad pryd rydych yn bwriadu cymryd absenoldeb tadolaeth yn newid yn dibynnu ar y dyddiad geni. Rhaid i chi hysbysu eich rheolwr llinell a’r tîm Adnoddau Dynol yn ysgrifenedig cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol o'r dyddiad pryd ganwyd y plentyn.

9.6 Marw-enedigaeth a chamesgor

Yn anffodus, os byddwch yn cael profiad o gamesgor cyn 24 wythnos o feichiogrwydd, ni fyddwch bellach yn gymwys i gymryd absenoldeb tadolaeth.

Mewn sefyllfa o farw-enedigaeth ar ôl 24 wythnos o feichiogrwydd, ni fydd eich hawl i absenoldeb a thâl tadolaeth yn cael ei heffeithio a byddwch yn dal i allu cymryd amser i ffwrdd, a derbyn tâl, fel y cynlluniwyd. Mae absenoldeb galar rhiant ar gael hefyd i gyflogeion sy'n dioddef marw-enedigaeth. Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth am hyn yn y polisi absenoldeb arbennig. 

Byddwn yn helpu i'ch cefnogi chi drwy'r cyfnod hwn a gall eich rheolwr drafod opsiynau gyda chi. Rydym yn cynnig gwasanaeth Rhaglen Cymorth i Gyflogeion sy'n darparu cwnsela, cyngor a chefnogaeth gyfrinachol sydd ar gael 24/7. Gellir dod o hyd i fanylion am hyn ar ein Mewnrwyd.

10. Mabwysiadu

Adolygiad diwethaf: Medi 2025

Adolygiad nesaf: Medi 2028

Mae'r polisi hwn yn nodi gweithdrefn Chwaraeon Cymru ar gyfer absenoldeb a thâl mabwysiadu.

Y mabwysiadwr yw’r person sydd wedi'i baru â'r plentyn i'w fabwysiadu. Yn achos dau berson yn cael eu paru ar y cyd, y mabwysiadwr yw pa un bynnag ohonynt sydd wedi dewis bod yn fabwysiadwr y plentyn at ddiben cymryd absenoldeb mabwysiadu statudol.

10.1 Absenoldeb

Mae absenoldeb a thâl mabwysiadu ar gael i’r canlynol:

  • cyflogai unigol sy'n mabwysiadu;
  • cyflogai sy'n aelod o gwpl lle mae'r cwpl yn mabwysiadu ar y cyd (gall y cwpl ddewis pa bartner sy'n cymryd Absenoldeb Mabwysiadu gyda'r partner arall yn cymryd Absenoldeb Cefnogi Mabwysiadu)

Mae gennych hawl i hyd at 52 wythnos o absenoldeb mabwysiadu, sy'n cynnwys 26 wythnos o absenoldeb mabwysiadu cyffredin a 26 wythnos o absenoldeb mabwysiadu ychwanegol.

  • I fod yn gymwys am Absenoldeb Mabwysiadu, rhaid i chi gael eich paru o'r newydd gyda phlentyn i'w fabwysiadu gan asiantaeth fabwysiadu gymeradwy. Yn achos maethu ar gyfer mabwysiadu, dyma'r dyddiad y mae'r plentyn yn dod i fyw gyda chi.
  • Nid yw absenoldeb a thâl mabwysiadu ar gael mewn amgylchiadau lle nad yw plentyn wedi’i baru o'r newydd ar gyfer mabwysiadu, er enghraifft, mabwysiadu llys-blentyn, dod yn warcheidwad arbennig neu'n ofalwr sy’n perthyn neu fabwysiadu aelod o'r teulu.

10.2 Tâl am absenoldeb mabwysiadu

Mae gennych hawl i gael tâl llawn yn ystod y 26 wythnos gyntaf o absenoldeb mabwysiadu os yw’r canlynol yn berthnasol:

  • rydych chi wedi cwblhau gwasanaeth parhaus o 1 flwyddyn yn dod i ben gyda'r wythnos pryd cewch eich hysbysu eich bod wedi cael eich paru â phlentyn i'w fabwysiadu.
  • rydych chi’n bwriadu dychwelyd i'r gwaith am o leiaf dri mis ar ddiwedd eich absenoldeb mabwysiadu.

Mae tâl mabwysiadu wedi'i rannu fel a ganlyn:

  • Y 26 wythnos gyntaf o absenoldeb mabwysiadu ar gyflog llawn
  • Y 13 wythnos nesaf o absenoldeb mabwysiadu ar Dâl Mabwysiadu Statudol (cyfraddau TMS yma)
  • Y 13 wythnos olaf o absenoldeb mabwysiadu – dim tâl

Os caiff mwy nag un plentyn ei leoli gyda chi i'w fabwysiadu ar yr un pryd, bydd eich hawl yr un fath ag y byddai pe bai un plentyn yn cael ei fabwysiadu.

Os nad ydych chi’n gymwys i gael tâl llawn yn ystod y 26 wythnos cyntaf, efallai y byddwch yn gymwys i dderbyn TMS. Gellir dod o hyd i fanylion pellach yma.

Gall Prif Fabwysiadwyr ddewis ildio rhan o'u habsenoldeb mabwysiadu a'i drosglwyddo i'w partner hyd at uchafswm o chwe mis. I weld a yw eich partner yn gymwys, cysylltwch â'r tîm Adnoddau Dynol. 

10.3 Apwyntiadau mabwysiadu

Mae gennych hawl i gael amser o’r gwaith gyda thâl i fynychu apwyntiadau mabwysiadu yn ystod y cyfnod rhwng hysbysiad o baru a dyddiad y lleoli.

Rhowch wybod i'ch rheolwr llinell ymlaen llaw am yr apwyntiadau hyn. Efallai y gofynnir i chi ddarparu tystiolaeth i gadarnhau manylion yr apwyntiad/au.

10.4 Gofynion hysbysu

Lle bo hynny'n rhesymol ymarferol, rhowch rybudd ysgrifenedig i ni o'ch bwriad i gymryd absenoldeb mabwysiadu o fewn saith diwrnod i gael gwybod eich bod wedi cael eich paru gyda phlentyn i'w fabwysiadu.

Bydd angen i chi ddarparu'r wybodaeth ganlynol:

  • y dyddiad pryd disgwylir i'r plentyn gael ei leoli gyda chi
  • pryd yr hoffech i'ch absenoldeb mabwysiadu ddechrau (a all fod hyd at 14 diwrnod cyn y dyddiad lleoli disgwyliedig).

Efallai y gofynnir i chi ddarparu dogfennaeth gan eich asiantaeth fabwysiadu fel tystiolaeth o'ch hawl i absenoldeb a thâl mabwysiadu.

Rydych yn gallu newid eich meddwl ynghylch y dyddiad yr hoffech i'ch absenoldeb mabwysiadu ddechrau, cyn belled â'ch bod yn rhoi rhybudd rhesymol i ni.

10.5 Buddion cytundebol

Pan fyddwch yn absennol ar absenoldeb mabwysiadu, bydd yr holl fuddion cytundebol yn parhau. Yn ystod absenoldeb mabwysiadu, mae'n ofynnol i chi gydymffurfio â holl delerau ac amodau cyflogaeth Chwaraeon Cymru a pharhau i fod yn ddarostyngedig i reolau, polisïau a gweithdrefnau Chwaraeon Cymru yn ystod eich absenoldeb. 

Byddwch yn parhau i gronni hawl i wyliau blynyddol yn ystod eich cyfnod llawn o absenoldeb mabwysiadu. Dylid cymryd y gwyliau blynyddol a gronnir o fewn 12 mis i chi ddychwelyd i'r gwaith. 

Fel aelod pensiwn, byddwch yn talu cyfraniadau pensiwn ar unrhyw absenoldeb mabwysiadu gyda thâl. Bydd y cyfraniad fyddwch chi’n ei dalu’n seiliedig ar y cyflog rydych chi’n ei dderbyn mewn gwirionedd, ond bydd y cyfnod yn cyfrif at ddibenion pensiwn fel pe baech wedi talu cyfraniadau arferol. 

Yn ystod cyfnod o ddim cyflog, bydd y cyfraniadau pensiwn yn dod i ben, ac ni fydd y cyfnod yn cyfrif at ddibenion pensiwn. Gallwch ddewis gwneud cyfraniadau yn ystod y cyfnod o ddim cyflog ac os ydych yn dymuno gwneud hynny, cysylltwch â'r tîm Adnoddau Dynol.

Yn ystod eich cyfnod o absenoldeb mabwysiadu, byddwch yn parhau i gael eich gwarchod gan unrhyw fudd-dal marwolaeth mewn gwasanaeth.

Ni fydd eich parhad cyflogaeth yn cael ei dorri gan absenoldeb mabwysiadu.

10.6 Tarfu yn ystod absenoldeb mabwysiadu

Os byddwch yn cael gwybod na fydd y lleoliad yn cael ei wneud ar ôl i chi ddechrau ar gyfnod o absenoldeb mabwysiadu cyn lleoli'r plentyn, bydd yr absenoldeb mabwysiadu’n dod i ben fel rheol wyth wythnos ar ôl diwedd yr wythnos y cewch eich hysbysu na fydd y lleoliad yn cael ei wneud.

Os bydd y plentyn yn marw yn ystod absenoldeb mabwysiadu, neu os bydd y plentyn yn dychwelyd i'r asiantaeth fabwysiadu, bydd yr absenoldeb mabwysiadu’n dod i ben fel rheol wyth wythnos ar ôl diwedd yr wythnos pryd bydd y plentyn yn marw neu'n cael ei ddychwelyd i'r asiantaeth fabwysiadu. Mae absenoldeb profedigaeth rhiant ar gael hefyd os bydd y plentyn yn marw. Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth yn y polisi absenoldeb arbennig.

Byddwn yn helpu i'ch cefnogi chi drwy'r cyfnod hwn a gall eich rheolwr drafod opsiynau gyda chi.

Rydym yn cynnig gwasanaeth Rhaglen Cymorth i Gyflogeion sy'n darparu cwnsela, cyngor a chefnogaeth gyfrinachol sydd ar gael 24/7. Mae manylion am hyn i'w cael ar ein Mewnrwyd.

10.7 Cadw mewn cysylltiad

Bydd eich rheolwr llinell yn anfon gwybodaeth berthnasol atoch chi yn ystod eich absenoldeb mabwysiadu fel eich bod yn gallu cadw mewn cysylltiad â'r hyn sy'n digwydd yn Chwaraeon Cymru.

Cewch ddod i'r gwaith am hyd at 10 diwrnod yn ystod eich absenoldeb mabwysiadu ar gyfer sesiynau hyfforddi neu friffio fel eich bod yn cael y wybodaeth ddiweddaraf am newidiadau yn Chwaraeon Cymru. Nid oes rheidrwydd arnoch i ddod i mewn. Os byddwch yn dewis dod i mewn yn ystod eich absenoldeb mabwysiadu pan fyddech ond yn derbyn tâl mabwysiadu statudol, neu ddim tâl o gwbl, byddai eich tâl arferol yn cael ei ddarparu am y gwir oriau fyddwch chi’n eu gweithio (gan gynnwys TMS). Bydd hwn yn cael ei drin fel tâl pensiynadwy.

Bydd bob tro y byddwch yn gweithio yn cyfrif fel un diwrnod Cadw mewn Cysylltiad (KIT), dim ots faint o oriau fyddwch chi’n eu gweithio. Gellir defnyddio dyddiau KIT i ymestyn cyfnod o absenoldeb mabwysiadu (hyd at uchafswm o 10 diwrnod). Dylid cytuno ar hyn gyda'r rheolwr llinell a’r tîm Adnoddau Dynol ymlaen llaw i sicrhau nad oes unrhyw ordaliad cyflog.

10.8 Dychwelyd i'r gwaith

Wrth ddychwelyd i'r gwaith ar ddiwedd eich absenoldeb mabwysiadu, mae gennych hawl i ddychwelyd i'r un swydd, gyda'r un telerau ac amodau, ag yr oeddech yn gweithio ynddi cyn eich absenoldeb.

Os ydych chi eisiau ystyried dychwelyd ar drefniadau hyblyg, edrychwch ar y polisi gweithio hyblyg.

Os ydych chi'n bwriadu dychwelyd i'r gwaith cyn diwedd eich absenoldeb mabwysiadu ychwanegol, rhowch rybudd rhesymol i ni.

Os byddwch chi’n penderfynu nad ydych chi eisiau dychwelyd i'r gwaith yn ystod absenoldeb mabwysiadu, dylech roi rhybudd ysgrifenedig o ymddiswyddiad i Chwaraeon Cymru cyn gynted â phosibl ac yn unol â'ch contract cyflogaeth.

Os na fyddwch chi'n dychwelyd ar ôl eich absenoldeb mabwysiadu neu'n ymddiswyddo cyn i chi gwblhau tri mis o wasanaeth ar ôl i chi ddychwelyd, bydd gofyn i chi ad-dalu'r holl dâl mabwysiadu rydych chi wedi'i dderbyn sy'n fwy na'ch hawl i TMS. Os byddwch chi’n dychwelyd i'r gwaith ar ôl absenoldeb mabwysiadu ond am lai na 3 mis calendr, ni fydd angen ad-dalu'r swm llawn o dâl Mabwysiadu uwch fel rheol ond bydd cyfran ohono'n cael ei chyfrif ar sail pro rata yn ôl y cyfnod o amser rydych chi wedi dychwelyd i'r gwaith, h.y. mae'n ofynnol i chi ddychwelyd am 3 mis, os byddwch chi’n dychwelyd am 1 mis, bydd yn ofynnol i chi ad-dalu 2/3 o'r taliad uwch.

Os ydych chi'n rhy sâl i ddychwelyd i'r gwaith ar ddiwedd eich cyfnod absenoldeb mabwysiadu, bydd yr absenoldeb salwch arferol yn berthnasol.

11. Absenoldeb Rhiant a Rennir

Adolygiad diwethaf: Medi 2025

Adolygiad nesaf: Medi 2028

Mae'r polisi hwn yn nodi gweithdrefn Chwaraeon Cymru ar gyfer Absenoldeb Rhiant a Rennir. Er bod pob ymdrech wedi cael ei gwneud i ddefnyddio iaith gynhwysol yn y polisi hwn, nodwch, er mwyn cydnabod y cyfreithiau a'r rheoliadau sy'n ymwneud â hawliau beichiogrwydd yn y DU a disgwyliadau tebygol y rhan fwyaf o'n cyflogeion, fod y ddogfen hon yn cynnwys rhai termau sy'n seiliedig ar rywedd. Lle mae termau o'r fath yn ymddangos yn y canllawiau, dylid eu hystyried yn berthnasol yn gyfartal i rieni traws neu anneuaidd.

Mae absenoldeb rhiant a rennir (ARhR) yn galluogi rhieni cymwys i ddewis sut i rannu’r gofal am eu plentyn yn ystod y flwyddyn gyntaf ar ôl genedigaeth neu fabwysiadu. Ei bwrpas yw rhoi mwy o hyblygrwydd i rieni wrth ystyried sut i ofalu am eu plentyn yn y ffordd orau. Mae ARhR yn galluogi mamau / rhieni gwaed i ddod â'u habsenoldeb mamolaeth i ben yn gynnar, ac i rannu'r balans heb ei gymryd o absenoldeb a thâl fel ARhR a thâl. 

11.1 Cymhwysedd

Er mwyn cymryd ARhR, rhaid i chi a'ch partner fodloni’r canlynol:

  • bod yn fam / rhiant gwaed, yn dad, neu'n fabwysiadwr y plentyn, neu'n bartner i'r fam / rhiant gwaed neu'r prif fabwysiadwr
  • bod â 26 wythnos o wasanaeth ar ddiwedd y 15fed wythnos cyn wythnos ddisgwyliedig yr enedigaeth (WDdE) neu yn ystod yr wythnos y cafodd y prif fabwysiadwr ei hysbysu ei fod wedi'i baru ar gyfer mabwysiadu gyda'r plentyn
  • bod â phartner sy'n bodloni'r prawf cyflogaeth ac enillion (sy'n ei gwneud yn ofynnol iddo fod wedi gweithio yn ystod y 66 wythnos cyn WDdE am o leiaf 26 wythnos ac wedi ennill cyflog wythnosol cyfartalog o drothwy’r lwfans mamolaeth o leiaf mewn unrhyw 13 o'r wythnosau hynny)
  • rhannu'r prif gyfrifoldeb am y plentyn gyda'r rhiant arall
  • bod yn gweithio i Chwaraeon Cymru tan yr wythnos cyn cymryd unrhyw absenoldeb.

Er mwyn i ni ddilysu’r wybodaeth rydych chi wedi’i darparu, efallai y bydd gofyn i chi gyflwyno’r canlynol:

  • enw a chyfeiriad busnes cyflogwr y partner
  • yn achos rhieni biolegol, copi o dystysgrif geni'r plentyn
  • yn achos plentyn sy’n cael ei fabwysiadu, tystiolaeth o enw a chyfeiriad yr asiantaeth fabwysiadu, y dyddiad y cawsant eu hysbysu eu bod wedi cael eu paru â'r plentyn a'r dyddiad lleoli disgwyliedig

11.2 Absenoldeb

Gall rhieni gymryd hyd at 52 wythnos o absenoldeb i gyd, sy'n cynnwys absenoldeb mamolaeth neu fabwysiadu ac ARhR. Mae absenoldeb tadolaeth wedi'i eithrio gan ei fod yn hawl annibynnol.

Bydd faint o ARhR y mae gennych hawl iddo’n dibynnu ar pryd bydd y fam / rhiant gwaed neu'r prif fabwysiadwr yn dod â'i gyfnod absenoldeb mamolaeth i ben a faint o absenoldeb y mae'r rhiant arall yn ei gymryd mewn perthynas â'r plentyn.

Rhaid cymryd ARhR mewn blociau o wythnos o leiaf. Gallwch ofyn am gymryd absenoldeb mewn un bloc parhaus, neu fel nifer o flociau absenoldeb ysbeidiol. Gellir gwneud uchafswm o dri chais am absenoldeb. 

Y pythefnos cyntaf yn dilyn genedigaeth yw'r cyfnod absenoldeb mamolaeth gorfodol a gedwir ar gyfer y fam / rhiant gwaed. Mae hyn yn golygu na all y fam / rhiant gwaed ddod â'i habsenoldeb mamolaeth i ben i gymryd ARhR tan bythefnos ar ôl y geni.

Gall ARhR ddechrau fel a ganlyn:

  • Gall y fam / rhiant gwaed gymryd ARhR ar ôl iddi gymryd y pythefnos o absenoldeb mamolaeth sy'n ofynnol yn gyfreithiol yn syth ar ôl genedigaeth y plentyn
  • Gall y prif fabwysiadwr gymryd ARhR ar ôl cymryd o leiaf pythefnos o absenoldeb mabwysiadu
  • Gall y tad / partner / priod gymryd ARhR yn syth ar ôl genedigaeth / lleoli’r plentyn, ond gall ddewis defnyddio unrhyw hawliau absenoldeb tadolaeth yn gyntaf

Bydd ARhR yn dod i ben dim hwyrach na blwyddyn ar ôl genedigaeth / lleoli’r plentyn. Collir unrhyw ARhR sydd heb ei gymryd erbyn y pen-blwydd cyntaf neu ben-blwydd cyntaf y lleoli ar gyfer mabwysiadu.

11.3 Tâl

Rydym yn trin tâl ARhR yn yr un modd â'n trefniadau tâl mamolaeth a mabwysiadu.

Yn ogystal â bodloni'r gofynion cymhwysedd ar gyfer ARhR, rhaid i chi hefyd fodloni’r canlynol:

  • bod wedi bod mewn cyflogaeth barhaus am o leiaf 26 wythnos hyd at ac yn cynnwys yr "wythnos gymhwyso" (y 15fed wythnos cyn wythnos ddisgwyliedig yr enedigaeth neu leoli ar gyfer mabwysiadu)
  • bod ag enillion cyfartalog sy’n ddim llai na'r terfyn enillion isaf a gyfrifwyd dros yr wyth wythnos cyn yr wythnos gymhwyso
  • cydymffurfio â'r gofynion hysbysu.

Os ydych chi’n gymwys, byddwch yn derbyn eich tâl statudol am 37 wythnos cyntaf eich ARhR, ac wedyn dim cyflog am yr wythnosau sy'n weddill.

Os ydych chi’n bodloni'r meini prawf uchod ac wedi bod mewn cyflogaeth barhaus am 1 flwyddyn o leiaf hyd at ac yn cynnwys yr "wythnos gymhwyso" (y 15fed wythnos cyn wythnos ddisgwyliedig yr enedigaeth neu leoli ar gyfer mabwysiadu), byddwch yn derbyn eich cyfradd gyflog arferol am 26 wythnos cyntaf eich ARhR, llai unrhyw wythnosau o dâl mamolaeth, lwfans mamolaeth, neu dâl mabwysiadu ac absenoldeb sydd eisoes wedi'i hawlio / gymryd. Bydd y 26 wythnos sy'n weddill o ARhR yn cael eu talu ar y gyfradd statudol (gellir dod o hyd i'r cyfraddau yma) am 13 wythnos a bydd yr wythnosau sy'n weddill yn ddi-dâl.

Os byddwch yn penderfynu peidio â dychwelyd i'r gwaith ar ôl ARhR, bydd gofyn i chi ad-dalu'r tâl rhiant a rennir rydych chi wedi'i dderbyn sy'n fwy na'ch hawl i dâl statudol.

11.4 Gofynion hysbysu

Rhowch wybod i ni cyn gynted â phosibl os ydych chi'n bwriadu cymryd ARhR, drwy lenwi'r ffurflen ARhR (sydd ar gael gan y tîm Adnoddau Dynol).

11.5 Trefnu absenoldeb

Os ydych chi'n ystyried cymryd ARhR, cysylltwch â'r tîm Adnoddau Dynol i drefnu trafodaeth anffurfiol i siarad am eich cynlluniau ac i'n galluogi ni i'ch cefnogi chi yn ystod yr amser hwn.

Gallwch ofyn am absenoldeb parhaus, sy'n golygu cymryd nifer o wythnosau mewn un cyfnod di-dor o absenoldeb (er enghraifft, chwe wythnos yn olynol). Mae gennych hawl i gymryd bloc parhaus o absenoldeb, cyn belled nad yw'n fwy na chyfanswm nifer yr wythnosau o ARhR sydd ar gael i chi.

Gallwch hefyd ofyn am gyfnodau o absenoldeb ysbeidiol, sy'n golygu gofyn am nifer penodol o wythnosau o absenoldeb dros gyfnod o amser, gyda seibiant rhwng yr absenoldeb lle byddwch yn dychwelyd i'r gwaith. Os byddwch yn gofyn am flociau ysbeidiol o absenoldeb, bydd cyfarfod yn cael ei drefnu gyda'r rheolwr llinell i drafod yn fanwl yr absenoldeb arfaethedig a'r hyn a fydd yn digwydd tra byddwch chi o'r gwaith. Bydd canlyniad cais o'r fath yn un o'r canlynol:

  • cytuno i'r cais
  • cynnig dyddiadau absenoldeb amgen neu
  • gwrthod y cais

Bydd pob cais am absenoldeb ysbeidiol yn cael ei ystyried yn ofalus fesul achos, gan bwyso a mesur y manteision posibl i'r cyflogai ac i'r sefydliad yn erbyn unrhyw effaith niweidiol ar y busnes.

11.6 Amrywiadau i absenoldeb

Unwaith y bydd hysbysiad cyfnod absenoldeb wedi'i gyflwyno, gallwch newid y dyddiadau, cyn belled â'ch bod yn rhoi hysbysiad rhesymol o hyn. Bydd newid dyddiadau ARhR yn cyfrif tuag at eich uchafswm o dri hysbysiad oni bai ei fod oherwydd bod y plentyn wedi'i eni'n gynharach neu'n hwyrach na'r disgwyl.

11.7 Buddion cytundebol

Yn ystod cyfnod yr ARhR bydd yr holl fuddion cytundebol yn parhau, fodd bynnag, bydd y cyflog yn amrywio yn unol â'r uchod. Dylid cymryd gwyliau blynyddol a gronnwyd o fewn 12 mis i chi ddychwelyd i'r gwaith. 

Fel aelod pensiwn, byddwch yn talu cyfraniadau pensiwn ar unrhyw ARhR gyda thâl. Bydd y cyfraniad rydych yn ei dalu’n seiliedig ar y cyflog y byddwch yn ei dderbyn mewn gwirionedd, ond bydd y cyfnod yn cyfrif at ddibenion pensiwn fel pe baech wedi talu cyfraniadau arferol. 

Yn ystod cyfnod o ddim cyflog, bydd y cyfraniadau pensiwn yn stopio, ac ni fydd y cyfnod yn cyfrif at ddibenion pensiwn. Gallwch ddewis gwneud cyfraniadau yn ystod cyfnod o ddim cyflog ac os ydych yn dymuno gwneud hynny, cysylltwch â'r tîm Adnoddau Dynol.

11.8 Cadw mewn cysylltiad

Cyn i'r ARhR ddechrau, byddwn yn trafod y trefniadau i chi gadw mewn cysylltiad yn ystod yr absenoldeb. Bydd eich rheolwr llinell yn anfon gwybodaeth berthnasol atoch chi yn ystod eich cyfnod o absenoldeb fel eich bod yn gallu cadw mewn cysylltiad â'r hyn sy'n digwydd yn Chwaraeon Cymru. 

Yn ystod ARhR, gallwch weithio hyd at 20 diwrnod ‘mewn cysylltiad’ ARhR, sy’n ddewisol: nid oes rheidrwydd arnoch chi i’w defnyddio.

Byddwch yn cael eich talu ar y gyfradd arferol am waith ar ddiwrnod ‘mewn cysylltiad’ ARhR. Bydd unrhyw waith a wneir ar ddiwrnod neu ran o ddiwrnod yn cyfrif fel diwrnod o waith at y dibenion hyn.

Nid yw eich hawl i 20 diwrnod ‘mewn cysylltiad’ ARhR yn cael ei heffeithio gan eich hawl i 10 diwrnod Cadw Mewn Cysylltiad yn ystod absenoldeb mamolaeth neu fabwysiadu.

Gallwch ddefnyddio dyddiau ‘mewn cysylltiad’ ARhR i weithio rhan o wythnos yn ystod ARhR. Fel arall, gallwch ddefnyddio dyddiau ‘mewn cysylltiad’ ARhR i greu dychweliad graddol i’r gwaith tua diwedd cyfnod hir o ARhR neu i dreialu patrwm gweithio hyblyg posibl.

11.9 Dychwelyd i’r gwaith

Os ydych chi eisiau newid y dyddiad y byddwch chi'n dychwelyd i'r gwaith ar ôl ARhR, rhowch gymaint o rybudd â phosibl i ni. 

Ar ôl ARhR, ar yr amod nad yw cyfanswm y cyfnod absenoldeb a gymerwyd gennych (gan gynnwys absenoldeb mamolaeth) yn fwy na 26 wythnos, mae gennych hawl i ddychwelyd i'r un swydd ar yr un telerau ac amodau cyflogaeth ag y byddech chi pe na baech wedi bod yn absennol.

Os ydych chi eisiau ystyried dychwelyd ar drefniadau hyblyg, edrychwch ar y polisi gweithio hyblyg.

Os byddwch chi’n penderfynu yn ystod yr ARhR nad ydych chi eisiau dychwelyd i'r gwaith, dylech roi rhybudd ysgrifenedig o ymddiswyddiad i Chwaraeon Cymru cyn gynted â phosibl ac yn unol â'ch contract cyflogaeth.

Os na fyddwch chi'n dychwelyd ar ôl eich ARhR neu'n ymddiswyddo cyn i chi gwblhau tri mis o wasanaeth ar ôl i chi ddychwelyd, bydd gofyn i chi ad-dalu'r holl dâl uwch rydych chi wedi'i dderbyn sy'n fwy na'ch hawl i gyflog statudol. Os byddwch chi'n dychwelyd i'r gwaith yn dilyn ARhR ond am lai na 3 mis calendr, ni fydd angen i chi ad-dalu'r swm llawn o gyflog uwch fel rheol, ond cyfran ohono a gyfrifir ar sail pro rata yn unol ag am faint o amser rydych chi wedi dychwelyd i'r gwaith, h.y. mae'n ofynnol i chi ddychwelyd am 3 mis, os byddwch chi'n dychwelyd am 1 mis, bydd yn ofynnol i chi ad-dalu 2/3 o'r taliad uwch.

12. Absenoldeb Cymorth Mabwysiadu

Adolygiad diwethaf: Medi 2025

Adolygiad nesaf: Mehefin 2028

Mae'r polisi hwn yn nodi gweithdrefn Chwaraeon Cymru ar gyfer cefnogi prif fabwysiadwr.

12.1 Apwyntiadau mabwysiadu

Mae gennych hawl i amser o’r gwaith gyda thâl i fynychu hyd at ddau apwyntiad mabwysiadu yn ystod y cyfnod rhwng hysbysiad o baru a’r dyddiad lleoli.

Rhowch wybod i'ch rheolwr llinell ymlaen llaw am yr apwyntiadau hyn. Efallai y gofynnir i chi ddarparu tystiolaeth i gadarnhau manylion yr apwyntiad/au.

12.2 Cymhwysedd

Mae absenoldeb cymorth mabwysiadu ar gael os yw’r canlynol yn berthnasol i chi:

  • mae gennych gyfrifoldeb am fagwraeth y plentyn neu rydych yn disgwyl cael y cyfrifoleb hwnnw; a
  • rydych yn Gymar, yn Bartner Sifil neu'n Bartner i'r mabwysiadwr, o'r rhyw arall neu'r un rhyw; ac
  • mae gennych 26 wythnos o wasanaeth parhaus gyda Chwaraeon Cymru yn dod i ben gyda'r wythnos y mae'r mabwysiadwr yn cael ei hysbysu o gael ei baru â phlentyn.

12.3 Absenoldeb

Os ydych yn gymwys ar gyfer absenoldeb cymorth mabwysiadu, gallwch ddewis cymryd un bloc o naill ai un, dwy neu dair wythnos. Nid oes angen cymryd y rhain yn olynol. Ni allwch gymryd cyfnod o lai nag wythnos.

Gall absenoldeb ddechrau naill ai o ddyddiad lleoli'r plentyn neu hyd at 14 diwrnod cyn y dyddiad lleoli. Rhaid cwblhau absenoldeb cymorth mabwysiadu o fewn 56 diwrnod i leoli’r plentyn.

Dim ond un cyfnod o absenoldeb tadolaeth fydd ar gael hyd yn oed ar gyfer genedigaethau lluosog.

Os ydych chi eisiau ystyried dychwelyd ar drefniadau hyblyg, edrychwch ar y polisi gweithio hyblyg.

12.4 Cyflog

Byddwch yn cael eich cyflog arferol am hyd eich absenoldeb cymorth mabwysiadu os ydych chi'n bodloni'r meini prawf cymhwysedd uchod.

12.5 Gofynion rhybudd

Dylech hysbysu'r tîm Adnoddau Dynol yn ysgrifenedig o'ch bwriad i gymryd absenoldeb cymorth mabwysiadu ar ôl i chi dderbyn hysbysiad eich bod wedi cael eich paru â phlentyn. Dylech ddarparu'r wybodaeth ganlynol:

  • y dyddiad y cafodd y mabwysiadwr ei hysbysu ei fod wedi cael ei baru â'r plentyn
  • y dyddiad rydych yn disgwyl i'r plentyn gael ei leoli
  • a ydych am gymryd un, dwy neu dair wythnos o absenoldeb
  • y dyddiad yr hoffech i'ch absenoldeb ddechrau a dod i ben

Ar ôl i chi hysbysu i ddechrau, gallwch newid y dyddiad yr hoffech i'ch absenoldeb cymorth mabwysiadu ddechrau. Rhaid i chi hysbysu eich rheolwr llinell a’r tîm Adnoddau Dynol yn ysgrifenedig cyn gynted â phosibl gyda'ch newid dyddiad.

12.6 Tarfu yn ystod absenoldeb cymorth mabwysiadu

Os byddwch chi wedi dechrau ar gyfnod o absenoldeb cymorth mabwysiadu cyn lleoli'r plentyn a'ch bod yn cael gwybod na fydd y lleoliad yn cael ei wneud neu fod y plentyn yn dychwelyd i'r asiantaeth fabwysiadu neu fod y plentyn yn marw, ni fydd eich absenoldeb a'ch tâl cymorth mabwysiadu yn cael eu heffeithio.

Byddwn yn helpu i'ch cefnogi chi drwy'r cyfnod hwn a gall eich rheolwr drafod opsiynau gyda chi.

Rydym yn cynnig gwasanaeth Rhaglen Cymorth i Gyflogeion sy'n darparu cwnsela, cyngor a chymorth cyfrinachol sydd ar gael 24/7. Mae’r manylion am hyn i’w gweld ar ein Mewnrwyd.

13. Absenoldeb Rhiant

Adolygiad diwethaf: Medi 2025

Adolygiad nesaf: Medi 2028

Mae'r polisi hwn yn nodi cefnogaeth Chwaraeon Cymru i ganiatáu i aelodau o staff gael amser o'r gwaith i ofalu am blentyn neu wneud trefniadau ar gyfer lles plentyn. Absenoldeb rhiant yw'r hawl i fod yn absennol o'r gwaith i ofalu am eich plentyn neu i wneud trefniadau ar gyfer lles eich plentyn. Bydd Chwaraeon Cymru yn caniatáu ceisiadau am absenoldeb rhiant yn amodol ar feini prawf cymhwysedd penodol.

Bydd pob rhiant cymwys yn derbyn 18 wythnos o absenoldeb di-dâl ar gyfer pob plentyn cymwys. 

13.1 Cymhwysedd

I fod yn gymwys i gymryd absenoldeb rhiant rhaid i chi fod â’r canlynol:

  • blwyddyn o gyflogaeth barhaus gyda Chwaraeon Cymru
  • cyfrifoldeb rhiant dros y plentyn neu'n disgwyl cael cyfrifoldeb rhiant drosto
  • plentyn o dan 18 oed
  • cymryd yr absenoldeb cyn pen-blwydd eich plentyn yn 18 oed

Mae gan Chwaraeon Cymru hawl i ofyn i chi am dystiolaeth, fel sy’n rhesymol ofynnol, o’r canlynol:

  • bod gennych chi gyfrifoldeb rhiant dros y plentyn yr ydych yn cymryd yr absenoldeb mewn perthynas ag ef, neu'n disgwyl cael cyfrifoldeb rhiant drosto
  • dyddiad geni'r plentyn (mewn perthynas â rhieni naturiol)
  • dyddiad ei leoli i’w fabwysiadu (mewn perthynas â rhieni mabwysiadol)
  • hawl y plentyn i Lwfans Byw i'r Anabl / Taliad Annibyniaeth Personol (os yw hynny'n briodol) i ganiatáu i chi gymryd absenoldeb mewn blociau o un diwrnod yn hytrach nag un wythnos.

13.2 Absenoldeb

Mae gan gyflogeion cymwys hawl i gymryd cyfanswm o 18 wythnos o absenoldeb mewn perthynas â phob plentyn nes bod y plentyn yn 18 oed. Gall yr absenoldeb ddechrau unwaith y bydd y plentyn wedi'i eni neu wedi'i roi i'w fabwysiadu, neu cyn gynted ag y bydd y cyflogai wedi cwblhau blwyddyn o wasanaeth, pa un bynnag sydd hwyraf.

Ni ellir cymryd mwy na phedair wythnos mewn perthynas â phob plentyn mewn un flwyddyn. Dylid cymryd absenoldeb rhiant mewn blociau o un wythnos (oni bai fod y plentyn cymwys yn anabl, ac yn yr achos hwnnw, gellir cymryd yr absenoldeb un diwrnod ar y tro). Mae rhan o wythnos yn cyfrif fel wythnos lawn, ac eithrio yn achos plentyn anabl.

13.3 Gweithdrefn

I wneud cais am absenoldeb rhiant, siaradwch â'ch rheolwr llinell a'r tîm Adnoddau Dynol, gan nodi pryd yr hoffech i'r absenoldeb ddechrau a gorffen.

Gall Chwaraeon Cymru ofyn i chi ohirio cyfnod o absenoldeb rhiant os ydym yn credu y bydd eich absenoldeb yn tarfu ar y busnes. Ni fydd absenoldeb yn cael ei ohirio os yw i'w gymryd ar enedigaeth plentyn neu wrth leoli plentyn i'w fabwysiadu.

Os yw absenoldeb i gael ei ohirio, byddwn yn trafod y rhesymau dros hyn gyda chi ac yn cadarnhau'n ysgrifenedig y dyddiadau absenoldeb newydd y cytunwyd arnynt. Ni fydd absenoldeb yn cael ei ohirio am gyfnod sy'n hirach na chwe mis o ddyddiad dechrau’r absenoldeb y gofynnwyd amdano'n wreiddiol.

13.4 Buddion cytundebol

Yn ystod absenoldeb rhiant, mae'n ofynnol i chi gydymffurfio â holl delerau ac amodau cyflogaeth Chwaraeon Cymru a pharhau i fod yn ddarostyngedig i reolau, polisïau a gweithdrefnau Chwaraeon Cymru.

Bydd cyfnodau o absenoldeb rhiant yn cyfrif fel gwasanaeth parhaus. Dim ond hawl statudol i absenoldeb sy'n cronni yn ystod absenoldeb rhiant. 

Gan fod absenoldeb rhiant yn ddi-dâl, bydd eich cyfraniadau pensiwn chi a chyfraniadau pensiwn Chwaraeon Cymru yn stopio.

13.5 Dychwelyd i'r Gwaith

Ar ôl cymryd absenoldeb rhiant am gyfnod o 4 wythnos neu lai, mae gennych chi hawl i ddychwelyd o'ch absenoldeb i'ch swydd yr oeddech yn gweithio ynddi cyn eich absenoldeb.

Os byddwch yn cymryd absenoldeb rhiant am gyfnod o fwy na phedair wythnos, mae gennych hawl i ddychwelyd i'r swydd yr oeddech yn gweithio ynddi cyn yr absenoldeb neu, os nad yw hynny'n rhesymol ymarferol, i swydd arall sy'n addas i chi ac yn briodol i chi ei gwneud, sydd â'r un telerau ac amodau â'ch hen swydd.

Os yw absenoldeb rhiant yn para pedair wythnos neu lai ac yn dilyn Absenoldeb Mamolaeth (neu Absenoldeb Mabwysiadu), mae gennych hawl i ddychwelyd i'r un swydd.

Os ydych chi eisiau ystyried dychwelyd i’r gwaith ar drefniadau hyblyg, edrychwch ar y polisi gweithio hyblyg.

14. Absenoldeb Gofal Newyddenedigol

Adolygiad diwethaf: Medi 2025

Adolygiad nesaf: Medi 2028

Mae'r polisi hwn yn nodi cefnogaeth Chwaraeon Cymru os oes angen gofal newyddenedigol ar eich babi ar ôl ei eni, gan sicrhau y gallwch ymestyn eich amser o’ch gwaith gyda'ch babi, gyda thâl, am hyd at 12 wythnos.

14.1 Cwmpas a diffiniadau

Rydych chi'n gymwys i gael AGN o ddiwrnod cyntaf eich cyflogaeth, ar yr amod eich bod chi'n disgwyl bod yn gyfrifol am fagwraeth eich babi pan gaiff ei eni, a hefyd bod y canlynol yn berthnasol:

  • Chi yw rhiant y babi ac mae gennych chi gyfrifoldeb am ei fagwraeth, neu
  • Chi yw mabwysiadwr y babi neu'r darpar fabwysiadwr mewn trefniant "maethu i fabwysiadu"), neu
  • Rydych chi'n cael babi drwy fam ddirprwyol, yn bwriadu gwneud cais am orchymyn rhiant o fewn chwe mis i enedigaeth y babi, neu
  • Chi yw'r partner sy'n byw gyda rhiant gwaed y babi, y prif fabwysiadwr, neu'r darpar fabwysiadwr.

At ddibenion cyfraith absenoldeb a thâl gofal newyddenedigol, ystyrir gofal newyddenedigol fel naill ai:

  • gofal meddygol a dderbynnir mewn ysbyty;
  • gofal meddygol a dderbynnir mewn lleoliad arall ond o ganlyniad i arhosiad claf mewnol mewn ysbyty. Byddai'r gofal hwn o dan ymgynghorydd; neu
  • gofal lliniarol neu ofal diwedd oes.

14.2 Egwyddorion Cyffredinol AGN

Mae gennych hawl i gyfnod o absenoldeb sy'n cyfateb i nifer yr wythnosau cyflawn y mae eich babi yn eu treulio mewn gofal newyddenedigol, ar yr amod ei fod wedi bod am o leiaf 7 diwrnod yn olynol, hyd at uchafswm o 12 wythnos ac o fewn 28 diwrnod i'r enedigaeth

Bydd AGN yn cael ei dalu'n llawn os byddwch yn bodloni'r meini prawf cymhwyso a amlinellir yn Adran 4. Os nad ydych yn bodloni'r meini prawf, gallwch gymryd AGN yr un fath, ond bydd y cyfnod absenoldeb yn ddi-dâl.

Gallwch gymryd yr absenoldeb hwn o fewn 68 wythnos i enedigaeth eich babi, gan ganiatáu i chi gymryd eich hawl i AGN yn ogystal â mathau eraill o absenoldeb rhiant (gan gynnwys mamolaeth, mabwysiadu, tadolaeth, rhiant a rennir, ac absenoldeb profedigaeth rhiant). Mae Adran 4 yn rhoi rhagor o fanylion am sut gellir cymryd AGN ochr yn ochr â'r mathau hyn o absenoldeb teuluol.

Mae AGN wedi'i strwythuro'n ddwy haen i ddarparu hyblygrwydd a chefnogaeth yn ystod y cyfnod hollbwysig hwn:

  • Haen 1 yw pan fydd y babi’n dal i dderbyn gofal newyddenedigol, ac yn cynnwys un wythnos ar ôl i'r gofal ddod i ben. Gellir cymryd absenoldeb Haen 1 mewn nifer anghyfyngedig o flociau o wythnos i ganiatáu i chi roi'r gorau i weithio ar fyr rybudd i ofalu am fabi mewn gofal newyddenedigol.
  • Mae Haen 2 ar gael unwaith y bydd eich babi wedi gadael gofal newyddenedigol a rhaid ei gymryd mewn un bloc parhaus ar unrhyw adeg ar ôl i’ch babi gael mynd adref, hyd at 68 wythnos ar ôl ei eni.

Mewn achosion o enedigaethau lluosog lle mae angen gofal newyddenedigol:

  • os yw’r babanod yn derbyn gofal ar yr un pryd, rydych chi'n cael absenoldeb ar gyfer un babi
  • os yw’r babanod yn derbyn y gofal ar wahanol adegau, gall yr hawl i absenoldeb a thâl gronni ar wahân, ar yr amod bod pob un o'r babanod yn treulio o leiaf saith diwrnod llawn, parhaus mewn gofal newyddenedigol. Dim ond uchafswm o 12 wythnos o hawl y gall y cyflogai ei gronni

14.3 Cymryd AGN

Gallwch gymryd AGN ar ôl i'ch absenoldeb mamolaeth neu fabwysiadu ddod i ben, neu ar ôl i chi newid i Absenoldeb Rhiant a Rennir, ond dim hwyrach na 68 wythnos ar ôl dyddiad geni neu leoli'r babi.

Os ydych chi'n cymryd cyfnod o absenoldeb tadolaeth neu gefnogaeth mabwysiadu, gellir cymryd AGN cyn neu ar ôl yr absenoldeb hwn; fodd bynnag, dylid nodi bod rhaid cymryd absenoldeb tadolaeth dim hwyrach na phen-blwydd cyntaf eich plentyn. Argymhellir, felly, eich bod yn cymryd absenoldeb tadolaeth yn y lle cyntaf.

Os ydych chi'n cymryd cyfnod o Absenoldeb Rhiant a Rennir, gellir cymryd AGN cyn, yn ystod neu ar ôl yr absenoldeb hwn, ond dim hwyrach na 68 wythnos ar ôl dyddiad geni eich babi.

Os ydych chi wedi cymryd cyfnod o absenoldeb cydymdeimladol ac yn gymwys i gael AGN, gallwch ychwanegu'r absenoldeb hwn at ddiwedd eich cyfnod o absenoldeb cydymdeimladol. Os ydych chi wedi cael profedigaeth, cysylltwch ag aelod o'r tîm Adnoddau Dynol er mwyn i ni allu trafod unrhyw gefnogaeth arall y gallwn ei chynnig.

14.4 Tâl Absenoldeb Newyddenedigol

Byddwch yn parhau i dderbyn eich cyfradd gyflog arferol yn ystod AGN os ydych chi wedi cwblhau o leiaf 1 flwyddyn o wasanaeth gyda Chwaraeon Cymru erbyn wythnos ddisgwyliedig yr enedigaeth neu, os ydych chi'n mabwysiadu, erbyn y dyddiad y cawsoch eich paru â'r babi.

Os nad ydych chi wedi cwblhau o leiaf 1 flwyddyn o wasanaeth, a’ch bod yn gymwys i gymryd 12 wythnos o absenoldeb gofal newyddenedigol, efallai y byddwch yn gymwys i gael tâl statudol os ydych chi wedi cael eich cyflogi’n barhaus gan Chwaraeon Cymru am o leiaf 26 wythnos erbyn:

  • Rhieni gwaed / Darpar rieni: y 15fed wythnos cyn wythnos ddisgwyliedig yr enedigaeth.
  • Rhieni Mabwysiadol: yr wythnos y cewch eich paru â'ch plentyn.
  • Achosion eraill: yr wythnos cyn i ofal newyddenedigol ddechrau.

Os ydych chi’n gymwys i gael Absenoldeb Gofal Newyddenedigol ond nad ydych yn bodloni'r meini prawf cymhwysedd ar gyfer tâl arferol neu dâl statudol, bydd eich absenoldeb yn ddi-dâl.

14.5 Hysbysu am gymryd Absenoldeb Gofal Newyddenedigol

Hysbysu yn ystod cyfnod haen 1

  • Dylech hysbysu eich rheolwr llinell dros y ffôn neu ar e-bost, yn ddelfrydol cyn eich diwrnod cyntaf o absenoldeb yn ystod yr wythnos honno. Fodd bynnag, rydym yn deall bod hwn yn debygol o fod yn gyfnod heriol i chi, felly rhowch rybudd cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol i chi wneud hynny.

Hysbysu yn ystod cyfnod haen 2

  • Rhaid i chi hysbysu eich Rheolwr Llinell o'ch bwriad a'ch hawl cyn gynted â phosibl. Yn ddelfrydol, rhowch o leiaf 15 diwrnod o rybudd am un wythnos o AGN, neu o leiaf 28 diwrnod o rybudd am gyfnodau hirach. Os nad yw hyn yn bosibl, rhowch rybudd cyn gynted ag y bo hynny'n rhesymol ymarferol.

14.6 Cefnogaeth

Rydym yn deall y bydd gan eich plentyn neu blant anghenion meddygol parhaus efallai, a fydd yn gofyn am apwyntiadau ysbyty ac archwiliadau rheolaidd pan fyddwch chi’n dychwelyd i'r gwaith. Edrychwch ar ein Polisi Absenoldeb Arbennig am ragor o wybodaeth a chefnogaeth ar gyfer yr amser ychwanegol o’r gwaith y bydd arnoch ei angen efallai. 

Mae modd cael cefnogaeth ychwanegol drwy ein rhaglen cymorth i gyflogeion neu gwnsela pwrpasol.

Os ydych chi eisiau ystyried dychwelyd ar drefniadau hyblyg, edrychwch ar y polisi gweithio hyblyg.