- Polisi Absenoldeb Oherwydd Salwch
- Polisi Lles Cyfloegion
- Polisi Di-fwg
- Polisi Alcohol a Chyffuriau
- Polisi Iechyd a Lles
30. Polisi Absenoldeb Oherwydd Salwch
Adolygiad diwethaf: Mai 2023
Adolygiad nesaf: Mai 2026
30.1. Cyflwyniad
Mae'r polisi hwn yn nodi dull Chwaraeon Cymru o ymdrin ag absenoldeb oherwydd salwch. Mae'r polisi'n berthnasol i'r rhai sydd ar gontractau parhaol a thymor penodol.
Mae Chwaraeon Cymru yn cydnabod manteision iechyd a lles staff. Mae'r polisi hwn wedi'i anelu at reoli absenoldeb oherwydd salwch mewn modd rhagweithiol sy'n diwallu anghenion unigolion.
Rydym wedi ymrwymo i ddarparu safonau uchel o ran gwasanaeth a chyflenwi. Mae presenoldeb rheolaidd yn hanfodol i gyflawni hyn a disgwylir i chi ddod i'r gwaith yn unol â'ch contract. Os ydych chi'n teimlo'n sâl ond yn gallu gweithio o gartref, siaradwch â'ch rheolwr llinell am hyn. Rydym yn cydnabod y bydd adegau pan fyddwch yn mynd yn sâl ac yn methu â gweithio. Ni ddisgwylir i chi weithio pan nad ydych yn ddigon da i wneud hynny.
Mae'r adrannau canlynol yn disgrifio ein polisïau a'n gweithdrefnau ar absenoldeb oherwydd salwch a rheoli presenoldeb. Os yw lefelau absenoldeb oherwydd salwch yn peri pryder, bydd rheolwyr yn darparu cefnogaeth ac yn cymryd camau priodol i wella presenoldeb, a all gynnwys camau ffurfiol.
Bydd Chwaraeon Cymru yn sicrhau bod pob rheolwr llinell yn ymwybodol o'r gweithdrefnau rheoli absenoldeb oherwydd salwch ac yn cael cefnogaeth addas gan y tîm Adnoddau Dynol i ddelio â materion o'r fath.
Bydd eich rheolwr llinell yn trin eich absenoldeb yn sensitif ac yn deg ac yn eich cefnogi i ddychwelyd i'r gwaith. Lle bo hynny'n briodol, byddwn yn gwneud addasiadau i'r amgylchedd gwaith a rôl y swydd er mwyn eich helpu i ddychwelyd i'r gwaith ar ôl absenoldeb oherwydd salwch neu fel mesur ataliol.
Os oes unrhyw reswm i gredu eich bod wedi rhoi gwybod eich bod yn sâl pan oeddech yn ddigon da i ddod i'r gwaith, bydd ein Gweithdrefn Ddisgyblu yn cael ei rhoi ar waith, a all arwain at rybuddion neu, o dan rai amgylchiadau, diswyddiad.
30.2. Ymrwymiad y Rheolwr
- Canolbwyntio ar ymyrraeth gynnar a bod yn rhagweithiol wrth fynd i'r afael â phroblemau iechyd
- Eich cefnogi i gyrraedd lefel foddhaol o bresenoldeb
- Ystyried addasiadau dros dro yn y gweithle pan fydd aelodau o'r tîm yn teimlo'n sâl
- Cadw mewn cysylltiad rheolaidd ag unigolion sydd i ffwrdd o'r gwaith oherwydd salwch
- Monitro absenoldebau a delio â phresenoldeb anfoddhaol
30.3. Eich ymrwymiad chi
- Cymryd camau rhesymol i aros yn heini ac yn iach
- Mynd i’r gwaith yn rheolaidd ac yn unol â’r safon a ddisgwylir gennych
- Siarad â'ch rheolwr am faterion iechyd a allai effeithio ar lefelau presenoldeb
- Os ydych chi'n sâl, rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i'ch rheolwr am eich absenoldeb
- Mynd i apwyntiadau Iechyd Galwedigaethol os gofynnir i chi wneud hynny
30.4. Rhoi gwybod am absenoldeb oherwydd salwch
Os nad ydych chi'n ddigon da i fynd i’ch gwaith, rhaid i chi gysylltu â'ch rheolwr llinell cyn gynted â phosibl i roi gwybod iddo. Os nad yw eich rheolwr llinell ar gael, dylech gysylltu ag aelod uwch arall o staff i sicrhau bod y neges yn cael ei derbyn gyda chymaint o rybudd â phosibl cyn y disgwylir i chi ddod i'r gwaith. Os ydych chi i ffwrdd am fwy nag un diwrnod, bydd angen i chi roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'ch rheolwr am eich absenoldeb a'r dyddiad tebygol y byddwch yn dychwelyd.
Os na fyddwch yn cysylltu â'ch rheolwr llinell, bydd eich absenoldeb yn cael ei ystyried yn absenoldeb heb awdurdod ac efallai y byddwn yn ceisio cysylltu â chi neu eich perthynas agosaf. Mae absenoldebau heb awdurdod yn rhai di-dâl a gallant arwain at weithdrefn ddisgyblu.
Mae eich rheolwr yn gyfrifol am gofnodi eich absenoldeb oherwydd salwch ar Cascade a chynnal cyfweliad dychwelyd i'r gwaith pan fyddwch chi'n dychwelyd i'r gwaith yn dilyn absenoldeb oherwydd salwch.
30.5. Ymddygiad yn ystod absenoldeb oherwydd salwch
Os ydych chi i ffwrdd o'r gwaith oherwydd salwch, disgwylir i chi wneud eich gorau glas i sicrhau eich bod chi'n dychwelyd i'r gwaith yn gyflym. Ymddiriedir ynoch chi i ymddwyn yn synhwyrol ac yn onest yn ystod unrhyw gyfnod o absenoldeb. Ni ddylech gymryd rhan mewn unrhyw weithgareddau a allai waethygu'r salwch neu'r anaf neu a allai ohirio adferiad.
Disgwylir i chi gynnal cysylltiad rheolaidd â'ch rheolwr yn ystod eich absenoldeb a chydweithredu ag unrhyw geisiadau am adroddiadau meddygol.
Os na fyddwch yn cadw at y disgwyliadau hyn, fe allech golli tâl salwch Chwaraeon Cymru a gall hefyd eich gwneud yn anghymwys i dderbyn Tâl Salwch Statudol.
30.6. Gwyliau Blynyddol a Salwch
Os byddwch chi'n mynd yn sâl yn ystod cyfnod o wyliau blynyddol a drefnwyd ymlaen llaw (ac eithrio cau'r swyddfa dros y Nadolig), gallwch ofyn am ganslo'r absenoldeb a chael credyd yn ôl. Bydd gweithdrefnau arferol ar gyfer adrodd am absenoldeb salwch yn berthnasol gan nad yw absenoldeb salwch yn debygol o gael ei gymhwyso wrth edrych yn ôl.
Er na ddylid cymryd gwyliau blynyddol yn lle absenoldeb oherwydd salwch, gallwch ddewis cymryd gwyliau blynyddol yn ystod cyfnod o salwch hirdymor, neu cyn i chi ddychwelyd i'r gwaith, ar yr amod nad yw'r cyfnod hwn yn dod o dan Nodyn Ffitrwydd.
30.7. Nodiadau Ffitrwydd
Os ydych chi i ffwrdd am fwy nag wythnos oherwydd salwch, bydd angen i chi gyflwyno datganiad o ffitrwydd i weithio (nodyn ffitrwydd). Bydd y meddyg teulu naill ai’n cynghori nad yw’r cyflogai’n ffit i weithio neu y gallai fod yn ffit i weithio. Os na fyddwch yn darparu Nodyn Ffitrwydd, ni fyddwch yn gymwys i gael tâl salwch a gellir ystyried yr absenoldeb hwn fel un heb ei awdurdodi.
Os bydd y meddyg teulu yn cynghori y gallai'r cyflogai fod yn ffit i weithio, bydd yn awgrymu ffyrdd o gefnogi'r cyflogai yn ôl i'r gwaith ar y nodyn ffitrwydd.
Dylai rheolwyr roi ystyriaeth ofalus i unrhyw gyngor gan y meddyg teulu y gallai'r cyflogai fod yn ffit i weithio gyda chefnogaeth i ddychwelyd i'r gwaith. Dylid trefnu cyfarfod i siarad â'r cyflogai i drafod y nodyn ffitrwydd ac a yw'n bosibl darparu’r gefnogaeth a nodwyd gan y meddyg teulu.
Os gellir darparu’r gefnogaeth, dylent gytuno ar ddyddiad dychwelyd i'r gwaith gyda'r cyflogai, unrhyw addasiadau, trefniadau monitro a dyddiad i adolygu'r trefniant dros dro.
Os nad yw'n bosibl cydymffurfio â chyngor y meddyg teulu, bydd hyn yn cael ei egluro i'r cyflogai a chytunir ar ddyddiad adolygu neu ddyddiad dychwelyd i'r gwaith. O dan yr amgylchiadau hyn, bydd y nodyn ffitrwydd yn cael ei ystyried fel cyngor 'ddim yn ffit i weithio'.
30.8. Absenoldeb Hirdymor
Ystyrir absenoldeb sy'n para mwy na phedair wythnos yn olynol yn sgil cyflwr meddygol, salwch difrifol neu anaf fel absenoldeb hirdymor.
Yn ystod absenoldeb hirdymor, bydd angen i chi ddarparu nodiadau ffitrwydd sy'n cwmpasu'r cyfnod absenoldeb a rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'ch rheolwr llinell am y cynnydd rydych chi'n ei wneud ac unrhyw brognosis rydych chi’n ei dderbyn.
Efallai y bydd cyfarfod lles yn cael ei drefnu i gynnig cymorth a chefnogaeth i chi, er mwyn ein helpu i gynllunio ar gyfer eich absenoldeb parhaus ac i’ch cefnogi i ddychwelyd i’r gwaith. Bydd nifer y cyfarfodydd adolygu hyn yn cael ei bennu gan eich salwch a'ch amgylchiadau.
Mae'n debygol y bydd atgyfeiriad iechyd galwedigaethol yn cael ei wneud, yn dibynnu ar natur yr absenoldeb. Bydd unrhyw gyngor neu argymhellion o’r adroddiad yn cael eu trafod gyda chi, eich rheolwr llinell a’r tîm Adnoddau Dynol.
Os yw’r absenoldeb yn parhau ac nad oes unrhyw arwydd y byddwch yn gallu dychwelyd i'r gwaith yn y dyfodol agos, bydd cyfarfod adolygu yn cael ei drefnu a fydd yn cynnwys Pennaeth yr adran neu swyddog uwch. Y pwrpas fyddai adolygu eich absenoldeb a bydd yn ystyried eich cyflwr, unrhyw gynnydd a wnaed, cyngor gan Feddyg Teulu neu Iechyd Galwedigaethol, y tebygolrwydd y byddwch yn gallu dychwelyd yn y dyfodol agos ac a ellid gwneud unrhyw addasiadau ymarferol a rhesymol i hwyluso’r broses ddychwelyd o fewn amserlen resymol.
Os na allwch ddychwelyd i'r gwaith yn y dyfodol agos ac nad oes dim byd ymarferol y gellir ei wneud o ran addasiadau a fyddai'n helpu i ddod â'r absenoldeb i ben, efallai y penderfynir dod â chontract y cyflogai i ben. Fodd bynnag, ni fyddwn yn diswyddo unrhyw un sydd â diagnosis terfynol oherwydd ei gyflwr.
Os na allwch ddychwelyd i'ch swydd arferol, cyn belled ag y bo hynny'n rhesymol ymarferol, bydd swyddi eraill yn cael eu hystyried. Os oes gennych chi anabledd, byddwn yn ymdrechu i wneud addasiadau rhesymol i gynnwys eich swydd, eich amodau gwaith neu eich amgylchedd a fyddai'n eich helpu i ddychwelyd i'r gwaith.
30.9. Dychwelyd i’r gwaith
Yn dilyn pob cyfnod o salwch, bydd eich rheolwr yn cynnal trafodaeth dychwelyd i'r gwaith i drafod y rhesymau dros eich absenoldeb, sicrhau eich bod yn ffit i weithio a thrafod a oes angen unrhyw gymorth arnoch ar ôl i chi ddychwelyd. Cedwir cofnod o'r drafodaeth hon ar y system Adnoddau Dynol.
30.10. Iechyd Galwedigaethol ac Adroddiadau Meddygol
Os oes angen cymorth a chyngor ar eich rheolwr llinell ynghylch eich iechyd a'ch presenoldeb, gofynnir i chi fynd i apwyntiad gyda'n cynghorydd Iechyd Galwedigaethol, a fydd yn rhoi cyngor arbenigol ar atal neu ddatrys problemau iechyd a all effeithio ar eich gallu i ddod i'r gwaith neu wneud eich gwaith yn effeithiol.
Gellir defnyddio cyngor gan yr Adran Iechyd Galwedigaethol i helpu i gynllunio ar gyfer dychwelyd i'r gwaith yn raddol yn dilyn salwch hirdymor neu i helpu i gynllunio addasiadau i'r gwaith sydd eu hangen o ganlyniad i salwch / anabledd.
O dan rai amgylchiadau, gall Chwaraeon Cymru ofyn am adroddiad meddygol gan eich meddyg teulu eich hun. Gofynnir i chi lofnodi i gydsynio i brosesu'r adroddiad meddygol cyn gwneud unrhyw gynnydd.
30.11. Newidiadau dros dro i'ch gwaith
Os na allwch gyflawni dyletswyddau arferol eich swydd oherwydd eich salwch, gellir ystyried newidiadau neu drefniadau dros dro eraill i'ch helpu i ddychwelyd i'r gwaith neu fel mesur ataliol. Gallai dewisiadau gwahanol o'r fath gynnwys y canlynol:
- Newid dyletswyddau
- Oriau byrrach neu newid yr oriau rydych chi'n eu gweithio ar hyn o bryd
- Gwneud addasiadau i'r gweithle (e.e. gweithio o gartref)
- Archwilio'r posibilrwydd o adleoli meddygol
30.12. Dychwelyd i'r gwaith yn raddol
O dan rai amgylchiadau, mae dychwelyd i'r gwaith yn raddol yn briodol i gyflogeion sy'n dychwelyd o gyfnod o absenoldeb oherwydd salwch hirdymor. Bydd hyn yn galluogi'r cyflogai i gynyddu ei oriau gwaith a / neu ei ddyletswyddau yn raddol a setlo'n ôl i'w batrwm gwaith arferol.
Dylid cytuno ymlaen llaw ar amserlenni ar gyfer dychwelyd i’r gwaith yn raddol gyda'ch rheolwr, gyda chyngor gan yr Adran Iechyd Galwedigaethol, eich Meddyg Teulu, a / neu'r tîm Adnoddau Dynol, gan ystyried anghenion y gwasanaeth. Bydd hyd a natur prosesau dychwelyd yn raddol yn dibynnu ar amgylchiadau unigol.
Byddwch yn cael eich cyflog llawn wrth i chi ddychwelyd yn raddol i’r gwaith.
30.13. Triniaeth feddygol heb fod yn hanfodol a thâl salwch
Ni fyddwch yn cael tâl salwch galwedigaethol am unrhyw driniaeth nad yw'n hanfodol (h.y. cosmetig), darllenwch y Polisi Absenoldeb Arbennig am ganllawiau pellach.
30.14. Tâl Salwch
Tâl Salwch Statudol (TSS)
Chwaraeon Cymru fydd yn gyfrifol am dalu’r Tâl Salwch Statudol i chi yn unol â gofynion statudol. Ni fydd TSS yn cael ei dalu ar ben y Tâl Salwch Galwedigaethol (TSG) a bydd yn cael ei wrthbwyso yn erbyn unrhyw TSG a gaiff ei dalu i chi.
Tâl Salwch Galwedigaethol (TSG)
Ar yr amod eich bod wedi cydymffurfio â'r gofynion uchod ac unrhyw ofynion absenoldeb / adrodd am salwch eraill a bennir gan Chwaraeon Cymru, byddwch yn parhau i dderbyn tâl ar eich cyfradd arferol yn ystod unrhyw absenoldeb anochel oherwydd salwch neu anaf (boed hynny'n barhaus neu'n ysbeidiol) hyd at uchafswm o chwe mis o gyflog llawn mewn unrhyw gyfnod o 12 mis, gan symud i chwe mis o hanner tâl, yn amodol ar uchafswm cyffredinol o 12 mis ar dâl llawn neu hanner tâl mewn unrhyw gyfnod o bedair blynedd.
30.15. Rheoli Presenoldeb Anfoddhaol
Mae lefelau presenoldeb anfoddhaol yn cynnwys:
- methu â dilyn y weithdrefn salwch gywir fel y nodir uchod
- lefelau uchel o absenoldebau tymor byr (e.e. 6 achlysur neu fwy o fewn cyfnod treigl o 52 wythnos)
- lefelau parhaus o absenoldebau hirdymor sy'n cael effaith ar y busnes (e.e. 10 diwrnod gwaith neu fwy mewn cyfnod treigl o 52 wythnos)
- patrymau absenoldebau, er enghraifft, absenoldebau rheolaidd ar ddydd Gwener neu ddydd Llun, absenoldebau ar ôl Gŵyl y Banc neu cyn neu ar ôl gwyliau blynyddol
- patrymau absenoldeb gan ddefnyddio'r sail blwyddyn dreigl er mwyn osgoi absenoldeb di-dâl
Os yw eich absenoldeb yn deillio o anaf sy'n gysylltiedig â gwaith, problemau iechyd eraill sy'n gysylltiedig â gwaith neu broblemau sy'n gysylltiedig â mamolaeth, ni fydd y rhain yn cyfrif tuag at yr uchod.
Os bydd eich lefel absenoldeb yn anfoddhaol, bydd y weithdrefn ganlynol yn cael ei gweithredu i sicrhau bod yr holl staff yn cael eu trin yn deg ac yn gyson.
30.16. Cam Cyfarfod Anffurfiol
Os ystyrir bod eich absenoldeb salwch yn anfoddhaol, bydd eich rheolwr llinell yn cyfarfod â chi'n anffurfiol i drafod pam mae eich absenoldebau'n destun pryder ac i drafod camau gweithredu angenrheidiol, fel ystyried atgyfeiriad at swyddog Iechyd Galwedigaethol neu weithredu addasiadau rhesymol a allai fod yn angenrheidiol yng nghyswllt anabledd neu gyflwr meddygol arall. Efallai y bydd angen cyngor gan y tîm Adnoddau Dynol yn y cam hwn o ran y ffordd orau o’ch cefnogi chi i sicrhau presenoldeb derbyniol.
Ar ôl y cyfarfod cychwynnol, bydd y rheolwr yn pennu cyfnod adolygu priodol, lle caiff lefelau absenoldeb eu monitro. Bydd methu â gwella lefelau presenoldeb o fewn yr amserlen y cytunwyd arni yn arwain at weithredu camau ffurfiol y weithdrefn.
30.17. Cam Cyfarfod Ffurfiol
Caiff camau ffurfiol y weithdrefn rheoli presenoldeb eu rhannu'n dri cham:
- Cam Cyntaf
- Ail Gam
- Cam Terfynol
Ym mhob cam bydd cyfarfod i drafod yr absenoldebau a cheisio sefydlu a oes achos sylfaenol y mae angen ymdrin ag ef.
Bydd y cyflogai’n cael hysbysiad ysgrifenedig o ddyddiad, amser a lleoliad y cyfarfod/ydd. Bydd aelod o'r tîm Adnoddau Dynol yn dod i'r cyfarfod/ydd i roi cyngor ar faterion gweithdrefnol. Mae gan gyflogeion yr hawl i gael cwmni mewn cyfarfodydd ffurfiol. Gall y sawl a ddewisir fod yn gydweithiwr neu'n gynrychiolydd undeb llafur.
Os bydd y cyflogai’n methu â dod i gyfarfod ffurfiol heb reswm da, bydd y cyfarfod yn cael ei gynnal, a gwneir penderfyniad yn ei absenoldeb. Fodd bynnag, os nad yw cynrychiolydd dewisol y cyflogai ar gael ar ddyddiad y cyfarfod, gall y cyflogai ofyn am oedi, unwaith, am hyd at bum niwrnod gwaith, er mwyn galluogi'r cynrychiolydd dewisol i fod yn bresennol.
30.18. Cyfarfod Ffurfiol Cyntaf
Cynhelir y cyfarfod ffurfiol cyntaf pan na fydd unrhyw welliant wedi'i wneud yn dilyn y cyfarfod anffurfiol. Y rheolwr llinell fydd yn cadeirio’r cyfarfod hwn. Yn ystod y cyfarfod, bydd y rheolwr yn adolygu cofnodion salwch, yn gofyn i'r cyflogai pa gamau y mae wedi’u cymryd i helpu ei hun i wella ei bresenoldeb ac yn edrych ar a oes angen addasiadau i'r gweithle.
Os nad oes unrhyw amgylchiadau lliniarol dros lefelau uchel o absenoldeb yn dilyn y cyfarfod ffurfiol cyntaf, bydd y rheolwr llinell yn cyhoeddi rhybudd ysgrifenedig cyntaf am lefelau uchel o absenoldeb. Bydd y rhybudd hwn yn nodi cyfnod adolygu a bydd disgwyl i'r cyflogai wella ei lefelau absenoldeb yn ystod y cyfnod hwn. Bydd hyd y cyfnod adolygu yn cael ei bennu gan y rheolwr llinell ond ni ddylai fod yn hirach na 6 mis.
Ar ôl cwblhau'r cyfnod adolygu, dylid cynnal cyfarfod i adolygu lefelau'r absenoldeb. Os bydd y lefelau absenoldeb yn gwella yn ystod y cyfnod adolygu, nid oes angen cymryd unrhyw gamau pellach. Bydd y rhybudd ysgrifenedig cyntaf yn parhau'n weithredol am 6 mis o ddechrau'r cyfnod adolygu.
Os na chyrhaeddir y lefel presenoldeb ofynnol, bydd y rheolwr yn cynnal ail gyfarfod ffurfiol.
30.130. Ail Gyfarfod Ffurfiol
Cynhelir yr ail gyfarfod ffurfiol naill ai pan fydd presenoldeb yn gwaethygu yn ystod y cyfnod adolygu neu os na fydd unrhyw welliant i bresenoldeb yn dilyn rhybudd ysgrifenedig cyntaf a chwblhau'r cyfnod adolygu. Y rheolwr llinell fydd yn cadeirio’r cyfarfod hwn. Yn ystod y cyfarfod, bydd y rheolwr yn adolygu cofnodion salwch, yn gofyn i'r cyflogai pa gamau y mae wedi’u cymryd i helpu ei hun i wella ei bresenoldeb ac yn edrych ar a oes angen addasiadau i'r gweithle.
Os nad oes unrhyw amgylchiadau lliniarol dros lefelau uchel o absenoldeb yn dilyn yr ail gyfarfod ffurfiol, bydd y rheolwr llinell yn cyhoeddi rhybudd ysgrifenedig terfynol am lefelau uchel o absenoldeb. Bydd y rhybudd hwn yn nodi cyfnod adolygu a bydd disgwyl i'r cyflogai wella ei lefelau absenoldeb yn ystod y cyfnod hwn. Bydd hyd y cyfnod adolygu yn cael ei bennu gan y rheolwr llinell ond ni ddylai fod yn hirach na 6 mis.
Ar ôl cwblhau'r cyfnod adolygu, dylid cynnal cyfarfod i adolygu lefelau'r absenoldeb. Os bydd y lefelau absenoldeb yn gwella yn ystod y cyfnod adolygu, nid oes angen cymryd unrhyw gamau pellach. Bydd y rhybudd ysgrifenedig cyntaf yn parhau'n weithredol am 12 mis o ddechrau'r cyfnod adolygu.
Os na chyrhaeddir y lefel presenoldeb ofynnol, bydd y rheolwr yn cynnal cyfarfod ffurfiol terfynol.
30.20. Cyfarfod Ffurfiol Terfynol
Cynhelir y cyfarfod ffurfiol terfynol naill ai pan fydd presenoldeb yn gwaethygu yn ystod y cyfnod adolygu neu pan na fydd unrhyw welliant i bresenoldeb yn dilyn rhybudd ysgrifenedig terfynol a chwblhau'r cyfnod adolygu. Pennaeth yr adran (neu swyddog uwch, os yw'n briodol) fydd cadeirydd y cyfarfod. Yn ystod y cyfarfod, bydd y rheolwr yn adolygu cofnodion salwch, yn gofyn i'r cyflogai pa gamau y mae wedi’u cymryd i helpu ei hun i wella ei bresenoldeb ac yn archwilio a oes angen addasiadau i'r gweithle.
Yn dilyn y cyfarfod terfynol, os cadarnheir bod lefel y presenoldeb wedi parhau'n annerbyniol, mae'r ystod o opsiynau'n cynnwys y canlynol:
- diswyddiad
- ymestyn rhybudd ysgrifenedig terfynol gweithredol a gosod cyfnod adolygu pellach (dim ond mewn achosion eithriadol y bydd hyn yn briodol lle ystyrir bod gwelliant sylweddol yn debygol o ddigwydd o fewn cyfnod adolygu pellach)
Dim ond Pennaeth Adran all wneud penderfyniadau diswyddo a bydd y cyflogai’n cael gwybod am y penderfyniad yn ysgrifenedig ynghyd â’r rhesymau dros y diswyddiad, y dyddiad y bydd ei gyflogaeth yn dod i ben, y cyfnod rhybudd perthnasol, os yw'n berthnasol, a'i hawl i apelio.
Fel rheol, bydd diswyddo'n cael ei wneud gyda rhybudd, neu daliad yn lle rhybudd, oni bai fod y lefelau presenoldeb wedi bod mor esgeulus fel eu bod yn gyfystyr â chamymddwyn difrifol, ac yn yr achos hwnnw bydd diswyddo'n cael ei wneud heb rybudd neu daliad yn lle rhybudd.
30.21. Apeliadau
Os yw cyflogai’n dymuno herio penderfyniad o dan y weithdrefn hon, gall apelio yn ysgrifenedig, gan nodi ei sail lawn dros apelio, o fewn wythnos i'r dyddiad y cafodd wybod yn ysgrifenedig am y penderfyniad gwreiddiol.
Os yw'r apêl yn erbyn diswyddo, ni fydd y dyddiad y bydd y diswyddiad yn dod i rym yn cael ei ohirio tra mae canlyniad yr apêl yn cael ei glywed. Fodd bynnag, os bydd yr apêl yn llwyddiannus, bydd y cyflogai’n cael dychwelyd i'w swydd heb golli parhad cyflogaeth na chyflog.
Bydd y cyflogai’n cael hysbysiad ysgrifenedig o ddyddiad, amser a lleoliad gwrandawiad yr apêl.
Fel rheol, bydd gwrandawiad yr apêl ar ffurf adolygiad o'r penderfyniad gwreiddiol yng ngoleuni'r weithdrefn a ddilynwyd ac unrhyw wybodaeth newydd a allai fod wedi codi.
Cynhelir gwrandawiad yr Apêl gan y Swyddog Apêl, a fydd fel rheol ar yr un raddfa â'r rheolwr. Mewn rhai achosion, lle bo hynny'n briodol, gall hwn fod yn Aelod o'r Bwrdd. Bydd aelod o'r tîm Adnoddau Dynol yn dod i'r cyfarfod i roi cyngor ar faterion gweithdrefnol. Efallai y gofynnir i'r rheolwr a wnaeth y penderfyniad gwreiddiol fod yn bresennol hefyd.
Gellir gohirio gwrandawiad os oes angen rhagor o wybodaeth neu roi ystyriaeth bellach i faterion a drafodwyd yn y gwrandawiad. Rhoddir cyfle rhesymol i'r cyflogai ystyried unrhyw wybodaeth newydd a geir cyn gwneud penderfyniad terfynol.
Yn dilyn gwrandawiad yr apêl, gall y rheolwr sydd wedi gwrando ar yr apêl wneud un o’r canlynol:
- cadarnhau’r penderfyniad gwreiddiol
- diddymu’r penderfyniad gwreiddiol
- adolygu'r sancsiwn
Bydd y cyflogai’n cael gwybod yn ysgrifenedig am y penderfyniad terfynol ac ni fydd hawl bellach i apelio.