Skip to main content

PUM CYNGOR CHWARAEON YN YMUNO I DRECHU ANGHYDRADDOLDEB HILIOL MEWN CHWARAEON

  1. Hafan
  2. Newyddion, Straeon a Digwyddiadau
  3. Newyddion, Erthyglau ac Ymgyrchoedd
  4. PUM CYNGOR CHWARAEON YN YMUNO I DRECHU ANGHYDRADDOLDEB HILIOL MEWN CHWARAEON
  • Cynghorau Chwaraeon i gomisiynu dau ddarn mawr o waith i edrych ar hiliaeth ac anghydraddoldeb hiliol mewn chwaraeon 
  • Argymhellion ac adroddiadau i ddod ymhen chwe mis

Mae’r pum Cyngor Chwaraeon sy’n gyfrifol am ddatblygu a buddsoddi mewn chwaraeon ledled y DU yn dod at ei gilydd er mwyn mynd i’r afael â hiliaeth ac anghydraddoldeb hiliol mewn chwaraeon.

Mae Prif Weithredwyr UK Sport, Sport England, sportscotland, Chwaraeon Cymru a Sport Northern Ireland wedi gweithio’n agos yn ystod yr wythnosau diwethaf er mwyn datblygu cynllun ar y cyd i helpu i greu system chwaraeon sy’n adlewyrchu’n briodol y cymdeithasau maent yn eu cynrychioli ac i gael gwared ar hiliaeth ac anghydraddoldeb hiliol o chwaraeon.

 

Mae dau ddarn o waith mawr cychwynnol (rhagor o fanylion isod) yn cael eu comisiynu fel rhan o gam cyntaf y cynlluniau, a bydd y Prif Weithredwyr yn cyfarfod yn rheolaidd hefyd i dracio cynnydd ac i gyhoeddi diweddariadau.             

Mae’r darn cyntaf o waith yn cynnwys dod â data sy’n bodoli eisoes am hil ac ethnigrwydd mewn chwaraeon at ei gilydd, gan adnabod y bylchau a gwneud argymhellion, ac mae’r ail yn cynnwys creu cyfle i glywed straeon am brofi anghydraddoldeb hiliol a hiliaeth mewn chwaraeon, gan gynnig lle diogel i bobl adrodd eu straeon. Mae’r ddau brosiect yn ganlyniad y gydnabyddiaeth bod pob Cyngor Chwaraeon wedi ceisio mynd i’r afael â’r problemau yn unigol, ond nad yw hynny wedi mynd yn ddigon pell ac nad oes gweithredu ar y cyd wedi digwydd.

Dywedodd Sally Munday, Prif Weithredwr UK Sport: “Ein huchelgais ni yw gweld y sector perfformiad uchel yn adlewyrchu amrywiaeth ein cymdeithas. Mae hynny’n golygu herio ein hunain i sicrhau bod y chwaraeon rydyn ni i gyd yn eu hadnabod a’u hoffi yn gwbl gynhwysol a’n bod yn gwneud popeth o fewn ein gallu i gael gwared ar hiliaeth.

“Gan weithio mewn partneriaeth fel Cynghorau Chwaraeon, rydyn ni’n benderfynol o ddefnyddio ein pŵer ar y cyd a’n dylanwad i wrando i ddechrau, deall yn well a gweithio ar y problemau hiliaeth ac anghydraddoldeb hiliol sy’n bodoli yn ein sector ni – ac wedyn sbarduno’r newid y mae arnom angen ei weld.

“Mae UK Sport wedi sefydlu grŵp gwrth-hiliaeth nawr hefyd, yn edrych ar broblemau hil a hiliaeth yn ein sefydliad ac ar draws chwaraeon elitaidd, a gweithredu’n bositif.”

Dywedodd Sarah Powell, Prif Weithredwr Chwaraeon Cymru: “Rydyn ni wedi dweud ein bod ni eisiau i Gymru fod yn genedl actif lle gall pawb fwynhau chwaraeon am oes a sicrhau bod chwaraeon yn gynhwysol ac yn darparu profiad gwych i bawb. Ni fyddwn yn dod yn agos at gyflawni hyn heb wynebu’r gwirionedd anghyfforddus nad ydyn ni, er gwaethaf ein bwriadau da, wedi gwneud digon i herio’r hiliaeth a’r anghydraddoldeb sy’n bodoli ar draws chwaraeon yng Nghymru, o chwaraeon cymunedol i’r ystafell bwrdd.         

“Mae dysgu gwersi o fentrau’r gorffennol, gwrando ar bobl sy’n deall yn well na ni beth sydd ei angen i greu cyfleoedd cynhwysol ac adeiladu ar rai o’r prosiectau sydd wedi cael canlyniadau positif yn ystod y blynyddoedd diwethaf yn rhai o’r meysydd y byddwn yn canolbwyntio arnyn nhw yn ystod y misoedd sydd i ddod. Mae mwy o atebolrwydd uniongyrchol yn y maes hwn yn cael ei roi i swyddi penodol yn ein sefydliad ni ac mae is-grŵp Bwrdd yn cael ei ffurfio gyda gwybodaeth berthnasol ac ymarferol am y problemau. Bydd yr wybodaeth a gaiff ei darparu drwy gyfrwng y gwaith cydweithredol ar draws yr holl Gynghorau Chwaraeon yn rhan gwbl allweddol o’r gwaith yma. 

“Rhaid i ni wneud yn well fel sefydliad ac rydyn ni wedi ymrwymo i drechu hiliaeth ac anghydraddoldeb hiliol gyda’r penderfyniad a’r egni diwyro sydd ei angen i greu newid tymor hir ac ystyrlon. 

Prosiect casglu data     

Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae’r Cynghorau Chwaraeon wedi gwneud llawer o waith yn edrych ar y rhwystrau sy’n atal cyfranogiad a chynhwysiant mewn chwaraeon ar gyfer pobl o gymunedau Duon, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig, yn ogystal â phobl â nodweddion gwarchodedig eraill.             

Fodd bynnag, nid yw’r gwaith hwn yn unedig. Mae gormod o feysydd lle nad oes darlun clir o’r tirlun cyffredinol yn y DU, dim dadansoddiadau cymharol o beth all chwaraeon ei ddysgu oddi wrth ddiwydiannau eraill a chyfarwyddyd a safonau cyfyngedig ar gyfer pa ddata all ac y dylai cyrff chwaraeon a’u partneriaid fod yn eu casglu mewn perthynas â hil ac ethnigrwydd.

Bydd yr astudiaeth hon yn canolbwyntio ar y gweithlu chwaraeon (o wirfoddolwyr i’r gweithlu cyflogedig ac uwch arweinwyr) yn ogystal â chyfranogwyr chwaraeon (o lawr gwlad i dalent a pherfformiad uchel) er mwyn cael gwell gwybodaeth am unrhyw rwystrau sy’n atal cyfranogiad a chynnydd. 

Bydd o gymorth i adnabod y data sy’n bodoli eisoes a pha ddata sydd ar goll; pa wybodaeth mae’r data presennol yn ei darparu; pa wybodaeth bellach sydd ei hangen. 

Ni fydd hyn yn ailddyfeisio llawer o’r adolygiadau sydd wedi digwydd eisoes nac yn dyblygu’r gwaith sydd wedi cael ei wneud eisoes yn y maes. Fodd bynnag, bydd yn dod â’r wybodaeth hon at ei gilydd yn un lle i helpu i gyflwyno camau gweithredu ac argymhellion seiliedig ar wybodaeth. 

Sicrhau dealltwriaeth ddyfnach o’r profiadau o hil, hiliaeth ac anghydraddoldeb hiliol mewn chwaraeon

Mae’r Cynghorau Chwaraeon yn credu bod gwybodaeth a dealltwriaeth gynyddol o’r “profiadau byw” o hiliaeth ac anghydraddoldeb hiliol gan bobl sy’n ymwneud ac yn cymryd rhan mewn chwaraeon – yn gyfranogwyr, athletwyr, hyfforddwyr, gwirfoddolwyr neu rieni – yn hanfodol. 

Felly bydd darn o waith yn hwyluso cyfle i bobl o gymunedau Duon, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig i ddweud eu straeon mewn lle diogel yn cael ei gomisiynu ar unwaith.                     

Gyda’r nod o feithrin ymddiriedaeth yn y broses hon o’r dechrau, bydd fforwm yn cael ei sefydlu lle gall pobl siarad yn onest am eu profiadau, gan gynnwys problemau hanesyddol a phresennol, heb feirniadaeth na rhagfarn. Bydd y grŵp yn ceisio gweithio gyda hwyluswyr sydd â phrofiad o ddarparu amgylcheddau diogel i bobl gael siarad yn agored.             

Hefyd bydd cefnogaeth yn cael ei chynnig i gyfranogwyr sydd ei hangen a bydd y straeon hyn yn cael eu cofnodi a bydd argymhellion clir ar gyfer newid yn cael eu gwneud o ganlyniad. 

Bydd adroddiad llawn a chyfres o argymhellion yn cael eu cyflwyno o fewn chwe mis ar y ddau ddarn o waith. 

Ymrwymiad i dryloywder       

Bydd y Prif Weithredwyr yn parhau i gyfarfod i drafod y gwaith hwn, gan gynnwys tracio cynnydd a thrafod heriau unigryw ac a rennir.

Hefyd bydd y grŵp yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i’w partneriaid a’u sectorau eu hunain, yn rhannu canfyddiadau ac argymhellion ac yn datgan gweithredu cadarn i greu newid systemig. Yn ogystal, bydd y diweddariadau a’r cynlluniau hyn yn cael eu gwneud yn gyhoeddus.

Nodiadau i olygyddion

Mae’r grŵp wedi cael cyngor a chyfarwyddyd gan nifer o ffigurau allweddol a lleisiau arbenigol er mwyn ffurfio’r cynlluniau hyn, gan gynnwys y canlynol:

  • Chris Grant, Aelod o Fwrdd Sport England, sydd wedi siarad yn eang am yr anghydraddoldeb dwys mae cymunedau Duon, Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig (DALlE) yn ei wynebu mewn chwaraeon
  • Arun Kang, Prif Weithredwr Sporting Equals, sy’n hybu amrywiaeth ethnig mewn chwaraeon a gweithgarwch corfforol 
  • Adeeba Malik, Dirprwy Brif Weithredwr elusen genedlaethol yn Bradford, QED Foundation, sy’n helpu’r sectorau cyhoeddus a phreifat i weithio gyda chymunedau o leiafrifoedd ethnig 
  • Yr Athro Emmanuel Ogbonna o Brifysgol Caerdydd ac is-gadeirydd Cyngor Hil Cymru         

Newyddion Diweddaraf

Y Paralympiad o Gymru Olivia Breen yn dyheu am fwy o fedalau yn Birmingham 2022

Olivia Breen yn edrych ymlaen yn fawr at gynrychioli Cymru yn y Gemau Cymanwlad nesaf

Darllen Mwy

Y Jamie Donaldson nesaf? Golff Cymru yn annog sêr y dyfodol i freuddwydio ar raddfa fawr

Mae’r gobeithion yn uchel bod seren golffio nesaf Cymru rownd y gornel

Darllen Mwy

Cydweithredu yn allweddol i ddatblygu’r genhedlaeth nesaf o hyfforddwyr

 Pan benodwyd Warren Abrahams yn brif hyfforddwr tîm rygbi merched Cymru ym mis Tachwedd 2020,…

Darllen Mwy

Mae casineb yn brifo Cymru

Mae Llywodraeth Cymru wedi lansio ymgyrch newydd sbon i fynd i’r afael â phob math o droseddau casineb…

Darllen Mwy

Stori Arbennig - Diffibrilwyr a Chwaraeon Cymunedol yng Nghymru

Yn ystod haf 2021 gwelwyd y byd chwaraeon yng Nghymru yn cael ei siglo gan farwolaeth dau chwaraewr…

Darllen Mwy

Dathlu treftadaeth chwaraeon wych Cymru

Mae pob camp yn hoffi anrhydeddu ei harwyr o'r gorffennol.Boed yn dimau neu'n unigolion, gall cydnabod…

Darllen Mwy