Chris Jenkins, sydd bellach yn brif weithredwr Gemau'r Gymanwlad, oedd Chef de Mission Cymru yng Ngemau'r Gymanwlad 2010 yn Delhi.

Does ganddo ddim amheuaeth ei bod yn swydd werth chweil i'r person cywir ac mae'n dweud: "Os ydych chi'n caru chwaraeon ac yn gallu arwain pobl, mae'n rôl unwaith mewn oes.

"Os ydych chi'n falch o'ch gwlad ac eisiau i'r wlad ragori, mae'r teimlad o falchder, ond hefyd o gyfrifoldeb, yn amhosib ei ddisgrifio bron. Chi sy'n arwain y ddirprwyaeth, ond rydych chi hefyd yn arwain y tîm.

"Gyda hynny daw heriau mawr, oherwydd yn y pen draw mae'n swydd reoli gymhleth iawn. Gofynnodd rhywun i mi ddisgrifio'r swydd unwaith a fy ateb i oedd ‘anhrefn gyda strwythur’.

"Fe fyddwch chi eisiau gwneud A,B,C a D mewn un diwrnod, ond efallai na fyddwch chi’n ei wneud yn y drefn yr oeddech chi wedi'i chynllunio na'r ffordd yr oeddech chi wedi dychmygu. Mae’n rhaid i chi gael cynllun, ond mae'n rhaid i chi allu ymdopi â tharfu ar y cynllun hwnnw hefyd."

Roedd Delhi yn gemau heriol a dweud y lleiaf, gyda llawer o'r blociau llety ym mhentref yr athletwyr yn dal i gael eu ffitio wrth i bobl droi eu hallweddi yn eu drws. Fe wnaeth gwaith caled gan bawb ar y tir ddatrys y problemau hynny yn y pen draw ac ystyriwyd y Gemau fel llwyddiant mawr. "

Ond dim ond rhan o rôl y ‘Chef’ yw sicrhau bod y materion ymarferol yn cael eu datrys. Yn fwy allweddol efallai na hyd yn oed y cynllunio a’r arolygu manylion ymarferol yw sgiliau pobl fel siarad, datrys problemau ac ysbrydoli.

Pan ddaeth y nofwraig Jazz Carlin i Gemau'r Gymanwlad Melbourne yn 2006, roedd hi'n 15 oed ac ymhell iawn o'i chartref.

Byddai'n mynd yn ei blaen i ennill dwy fedal arian Olympaidd, ond bryd hynny, yn ferch ifanc swil yn ei harddegau, chwaraeodd pennaeth tîm Cymru ran hollbwysig wrth ei helpu i setlo i mewn i'r cystadlu rhyngwladol.

"Mae bod oddi cartref yn 15 oed yn anodd, felly mae cael rhywun yn gofalu sy'n gallu bod yn gynnes a chyfeillgar a chymwynasgar, yn ogystal â rhywun sy'n eich ysgogi a'ch ysbrydoli chi, yn hynod bwysig," meddai Jazz.

Y Chef de Mission yn Awstralia y flwyddyn honno oedd seren y byd hoci, Anne Ellis, ac meddai Jazz: "Mae dweud y geiriau cywir yn gallu gwneud cymaint o wahaniaeth i'ch diwrnod chi pan rydych chi'n athletwr ifanc.

"Mae gwybod bod rhywun yno i chi, yn eich cefnogi chi ac yn gofalu am bethau’n bwysig iawn oherwydd gall cystadleuaeth ryngwladol fod yn frawychus iawn i rywun ifanc."

Aeth Jazz yn ei blaen i gystadlu yn y Gemau Cymanwlad bedair gwaith i gyd a chario baner Cymru ar flaen Tîm Cymru yng Ngemau 2018 ar yr Arfordir Aur.

Prin yw'r athletwyr sydd â gwell persbectif o beth sy’n gwneud ‘chef’ da a phwysigrwydd y rôl i holl aelodau Tîm Cymru yn Birmingham.

"Mae angen rhywun sy'n gallu creu egni sy'n rhedeg drwy'r tîm, gan ysbrydoli pobl i berfformio i'w gorau a dod â medalau gartref.

"Mae'n dîm ac rydych chi eisiau i bawb deimlo eu bod nhw ar yr un siwrnai. Mae angen arweinydd cryf yn ogystal â sgiliau cynnes, personol."

Hefyd mae angen person manwl. Mae Jazz yn canmol Chef de Mission 2018 Nicola Phillips am helpu i lunio cynllun gweithredu a oedd yn caniatáu i arweinydd tîm Cymru gario baner drom mewn seremoni agoriadol flinedig, gan sicrhau ei bod yn cael digon o seibiant yn eistedd i lawr ar gadair er mwyn cadw ei hegni cyn y gystadleuaeth.

Fel rôl anrhydeddus, nid yw bod yn Chef de Mission Tîm Cymru yn mynd i wneud unrhyw un yn gyfoethog, ond bydd yn darparu cyfoeth o brofiadau cofiadwy ym mhinacl chwaraeon yng Nghymru.

I Chris Jenkins, mae’r atgofion am y gwaith tîm, y balchder a’r brawdgarwch yn gwneud y cyfan yn werth chweil.

"Rydw i'n gallu cofio un noson, hebrwng Jazz allan i ddal tacsi yn Delhi i fynd i wneud ei holl gyfweliadau gyda'r cyfryngau. Roedd ei medal hi o amgylch ei gwddw ac roedd hi'n gwenu'n llydan ac fe wnes i feddwl, 'Waw!' Da iawn ti. Mae hyn yn wych.”

Newyddion Diweddaraf

Trawsnewid Pêl Droed Merched yng Nghymru... a thu hwnt

Bydd pêl droed Cymru yn cychwyn 2021 gyda chyfle i gael sedd wrth y bwrdd mwyaf pwerus yn y gamp.Mae…

Darllen Mwy

CICIO DAN Y LLIFOLEUADAU AR HEOL CLARBESTON

Mae Clwb Pêl Droed Amatur Heol Clarbeston yn Sir Benfro yn cynllunio ar gyfer dyfodol mwy disglair drwy…

Darllen Mwy

CYLLID YN RHOI HWB I YMGYRCH CYNHWYSIANT CLWB BOWLS

Gydag aelodau rhwng naw a 95 oed bywiog iawn, mae Cymdeithas Bowls Dan Do Sir Faesyfed yn Llandrindod…

Darllen Mwy