Skip to main content

Chwaraeon ac ymarfer corff yn ystod Ramadan

Cyngor gan y Sefydliad Chwaraeon Mwslimaidd

Mae'n Ramadan - y Mis Sanctaidd ar y calendr Islamaidd! Yn ystod y mis yma, mae Mwslimiaid yn cadw at gyfnod o ymprydio lle maen nhw'n ymatal rhag bwyd a diod rhwng toriad y wawr a machlud haul.

Mae maeth a hydradu’n rhannau pwysig o gymryd rhan mewn gweithgarwch corfforol a dyna pam y gall ymprydio gael effaith. Nid yw hyn yn golygu bod pobl Fwslimaidd yn rhoi’r gorau i gymryd rhan mewn chwaraeon ac ymarfer corff drwy gydol Ramadan.

Beth yw Ramadan?

Ramadan yw nawfed mis y calendr lleuad Islamaidd, ac mae’n cael ei gadw gan Fwslimiaid ledled y byd fel cyfnod o ymprydio, myfyrio ysbrydol, elusen a gweddi. Mae'n gyfnod o ddefosiwn a mewnsyllu crefyddol dwysach. 

Pryd mae Ramadan yn cael ei gynnal?

Mae’r dyddiad yn newid bob blwyddyn yn dibynnu ar weld y lleuad cilgant newydd. Eleni, mae Ramadan rhwng Mawrth 23ain hyd at benwythnos Ebrill 21ain.

Mae diwedd Ramadan yn cael ei nodi gan ŵyl o'r enw Eid al-Fitr, sy'n amser ar gyfer gweddi, dathlu, undod teuluol a gwledd.

Pam mae Mwslimiaid yn ymprydio yn ystod Ramadan?

Mae Mwslimiaid yn credu bod ymprydio yn ystod Ramadan yn eu helpu i gynyddu ymwybyddiaeth a thosturi Duw tuag at y rhai mewn angen.

Dyma gyngor y Sefydliad Chwaraeon Mwslimaidd ar gyfer cyflwyno a chymryd rhan mewn chwaraeon ac ymarfer corff yn ystod Ramadan.

Sut i addasu chwaraeon ac ymarfer corff yn ystod Ramadan?

Er mwyn sicrhau bod Mwslimiaid yn gallu parhau i fwynhau manteision chwaraeon ac ymarfer corff yn ystod Ramadan, mae'n bwysig bod yn ymwybodol o sut i addasu chwaraeon a hyfforddiant. 

  • Byddwch yn sensitif ac yn llawn dealltwriaeth - Dylai hyfforddwyr a chyd-chwaraewyr fod yn sensitif i arferion diwylliannol a chrefyddol cyfranogwyr Mwslimaidd. Byddai dymuno “Ramadan Mubarak”, sy'n golygu “Ramadan Bendithiol”, yn golygu llawer. Byddai hefyd yn garedig gwneud addasiadau ar gyfer amseroedd gweddïo a darparu gofod preifat i gyfranogwyr weddïo. Dylid ystyried hyn drwy gydol y flwyddyn, nid dim ond ar gyfer Ramadan.
  • Addasu dwysedd a hyd - Yn ystod Ramadan, dylid addasu dwysedd a hyd y gweithgarwch corfforol. Efallai y bydd angen i hyfforddwyr addasu eu sesiynau hyfforddi ar gyfer eu cyfranogwyr Mwslimaidd. Gall hyn helpu i arbed ynni ac osgoi dadhydradu.
  • Addasu amser yr ymarfer corff – Os oes modd, dylid cynnal hyfforddiant yn ystod oriau nad ydynt yn ymprydio er mwyn helpu i gynnal lefelau egni. Os gwneir yr hyfforddiant yn ystod yr oriau ymprydio, dylai fod yn ysgafnach ac yn llai dwys. Mae'n well bod hyn yn digwydd yn gynnar yn y bore ar ôl ailgyflenwi neu'n hwyr gyda'r nos cyn ail-lenwi â thanwydd.
  • Monitro iechyd a lles - Yn ystod Ramadan, gall athletwyr fod yn fwy agored i ddadhydradu, blinder, a phroblemau iechyd eraill. Dylai hyfforddwyr ac arweinwyr fonitro iechyd a lles yr athletwyr sy'n ymprydio yn fanwl a sicrhau nad ydynt yn gorymarfer.

Mae Golff Cymru yn ymuno â Bowls Cymru i gynnig sesiynau gyda’r nos yng Nghlwb Golff y Parc tra bod criced Criced Cymru yn cynnal criced hanner nos yng Ngerddi Sophia yn ystod Ramadan. 

Yng Nghanolfan Genedlaethol Chwaraeon Cymru, bydd Foundation 4 Sports yn cyflwyno rhaglen Ramadan, sy'n cynnwys sesiynau i ferched yn unig ar ddydd Sadwrn.

Mae batiwr yn derbyn bowlen tra bod wicedwr yn aros y tu ôl i'r bonion.
Roedd sesiynau rhad ac am ddim hwyr y nos ym mis Ebrill yng Ngerddi Sophia yn caniatáu i Fwslimiaid a oedd yn arsylwi Ramadan chwarae criced ar ôl torri eu hympryd.

Cymryd rhan mewn chwaraeon ac ymarfer corff yn ystod Ramadan

Gall fod yn heriol cynnal trefn reolaidd o weithgarwch corfforol i gadw'n iach yn ystod Ramadan. Dyma rai pethau i'w hystyried ar gyfer y rhai sy'n ymprydio yn ystod y Mis Sanctaidd. 

  • Cymryd seibiant a gorffwys – Os ydych chi’n hyfforddi ar eich pen eich hun neu’n cystadlu fel rhan o dîm, dylai fod mwy o seibiannau i orffwys ac adfer wrth wneud ymarfer corff yn ystod yr ympryd.
  • Cael digon o orffwys - Mae'n hanfodol trefnu amser gorffwys digonol yn ystod y cyfnod ymprydio er mwyn rhoi cyfle i'r corff adfer. Oherwydd gweddïau hwyr y nos a blinder, gall cysgu am gyfnod byr iawn yn ystod y prynhawniau fod yn fuddiol iawn.
  • Bwyta'n iach - Wrth dorri'r ympryd ar fachlud haul, dylid canolbwyntio ar fwyta bwydydd iach, llawn maethynnau fel ffrwythau, llysiau, grawn cyflawn, a phroteinau heb lawer o fraster i gadw'ch corff yn llawn tanwydd am gyfnod hirach.
  • Hydradu’n gyson - Yfwch ddigon o ddŵr a defnyddiwch ddigon o electrolytau ar ôl machlud haul i gadw wedi hydradu wedyn drwy gydol y dydd.
  • Gofyn am gyngor meddygol - Os yw cyfranogwr yn dioddef o unrhyw gyflwr meddygol, mae'n hanfodol ymgynghori â gweithiwr gofal iechyd proffesiynol cyn ymprydio i hyfforddi yn ystod Ramadan.

Chwaraeon ar gyfer menywod Mwslimaidd

Mae'n bwysig ystyried anghenion menywod a merched Mwslimaidd sy'n cymryd rhan mewn chwaraeon, nid yn unig yn ystod Ramadan, ond drwy gydol y flwyddyn.

Ymatebodd dros 140 o fenywod Mwslimaidd i arolwg gan Foundation 4 Sports oedd yn ceisio deall sut i lunio gweithgareddau yn ystod sesiynau Ramadan. 

Wrth gynllunio gweithgareddau chwaraeon ar gyfer menywod a merched Mwslimaidd, gellir dysgu gwersi o'r arolwg a gofyn am gyngor gan y Sefydliad Chwaraeon Mwslimaidd.

Pethau i’w hystyried

Bydd creu amgylchedd lle mae menywod Mwslimaidd yn teimlo'n ddiogel ac yn gyfforddus wrth gymryd rhan mewn chwaraeon ac ymarfer corff yn cynyddu'r tebygolrwydd o’u cael i gymryd rhan.  Dyma rai awgrymiadau.

Gwahanu

Byddai’n well gan y rhan fwyaf o fenywod Mwslimaidd gymryd rhan mewn chwaraeon gyda dim ond menywod. Er bod rhai gweithgareddau chwaraeon ar draws y sector chwaraeon yn agored i fenywod, mae cael sesiynau ar gyfer menywod a merched yn unig yn caniatáu i gyfranogwyr ymarfer mewn dillad y maent yn fwy cyfforddus ynddynt gan amddiffyn eu gwyleidd-dra ar yr un pryd. 

Hyfforddwyr Benywaidd

Dylai hyfforddwyr neu hwyluswyr mewn sesiynau i fenywod a merched yn unig ar gyfer y gymuned Fwslimaidd hefyd fod yn fenywod a merched. Bydd menywod Mwslimaidd sy'n gwisgo dillad mwy addas ar gyfer ymarfer corff, yn teimlo'n fwy cyfforddus yn ymgysylltu â menywod ac yn cymryd rhan o flaen hyfforddwyr benywaidd.

Bydd y chwiorydd a'r dyfarnwyr pêl-droed, Eleeza a Rosheena Khan yn rhai o'r hyfforddwyr benywaidd a fydd yn cynnal sesiynau Ramadan i ferched yn y Ganolfan Genedlaethol eleni.

Cyfathrebu 

Peidiwch â chymryd yn ganiataol sut y byddai'n well gan fenywod Mwslimaidd gymryd rhan mewn chwaraeon - siaradwch â nhw a deall eu hanghenion. Gofynnwch pa chwaraeon yr hoffent roi cynnig arnynt, yr amseroedd gorau ar gyfer sesiynau ac a oes unrhyw beth yn eu hatal rhag cymryd rhan, megis cludiant.

Cynhaliodd Foundation 4 Sports arolwg i ddeall dewisiadau menywod a merched Mwslimaidd yng Nghaerdydd cyn y sesiynau Ramadan i ferched yn unig yng Nghanolfan Genedlaethol Chwaraeon Cymru.  Roedd yr wybodaeth yn llywio’r gweithgareddau, y broses amserlennu, y staffio a’r paratoadau amgylcheddol ar gyfer sesiynau sydd ar gael i fenywod a merched. 

Diolch i’r Sefydliad Chwaraeon Mwslimaidd am gynnig y cyngor a’r wybodaeth yma ar gyfer y clybiau cymunedol ac ar gyfer cyfranogwyr chwaraeon Mwslimaidd yng Nghymru. 

Newyddion Diweddaraf

Sioe deithiol ysgolion Tîm Cymru yn ysbrydoli’r genhedlaeth nesaf

Ers mis Medi, mae athletwyr wedi ymweld â 167 o ysgolion i annog pobl ifanc i fyw bywyd actif.

Darllen Mwy

Cymdeithas Ju Jitsu Prydain i barhau fel corff rheoli cenedlaethol ar gyfer y gamp yn y DU

Bydd Cynghorau Chwaraeon y Gwledydd Cartref yn parhau i gydnabod Cymdeithas Ju Jitsu Prydain.

Darllen Mwy

Athletau wedi rhoi cymaint mwy na medalau i James Ledger

Roedd James yn poeni efallai nad oedd chwaraeon yn addas iddo, ond mae nawr yn gobeithio gwisgo fest…

Darllen Mwy