Skip to main content

Pen yn Rheoli’r Galon – Roberts, Seren Medal Aur, yn Ymddeol

  1. Hafan
  2. Newyddion, Straeon a Digwyddiadau
  3. Newyddion, Erthyglau ac Ymgyrchoedd
  4. Pen yn Rheoli’r Galon – Roberts, Seren Medal Aur, yn Ymddeol

Mae Jim Roberts yn mynnu nad yw’n edifar am ei benderfyniad i ymddeol - er bod rygbi cadair olwyn ar fin mwynhau ei foment fwyaf yng Nghymru yn 2023.

Mae Roberts - yr ysbrydoliaeth sgorio ceisiau y tu ôl i fedal aur hanesyddol Prydain Fawr yng Ngemau Paralympaidd Tokyo yr haf yma - wedi penderfynu rhoi’r gorau i chwarae yn 34 oed.

Mae’n cyfaddef bod ychydig o droi braich wedi bod yn y gamp i geisio ei gael i aros tan 2023, pan fydd Cymru’n cynnal Pencampwriaeth Rygbi Cadair Olwyn Ewrop yn Stadiwm y Principality, ond dyna’r rheswm sy’n gwneud iddo roi’r gorau iddi ryw fath. 

Mae troi braich yn fwy poenus nag yr arferai fod - nawr ei fod yn ei dridegau canol ar ôl bron i ddegawd fel chwaraewr rhyngwladol dros Brydain Fawr.

“Roedd yna ychydig o ffactorau i’w hystyried,” meddai Roberts, y seren a aned yn y Trallwng a sgoriodd 24 cais wrth i Brydain Fawr drechu UDA o 54-49 yn rownd derfynol y Gemau Paralympaidd yn Tokyo. 

“Un oedd yr anafiadau tymor hir sydd gen i, sy’n gwaethygu’n raddol po hiraf rydw i’n chwarae yn y gadair.

“Ond hefyd y ffaith ’mod i’n gweithio’n llawn amser. Rydw i wedi bod yn ceisio ffitio hynny i mewn gyda bod yn athletwr llawn amser, sy'n anodd a ’dyw e ddim yn gadael llawer o amser i ddim byd arall. 

“Mae gen i bethau eraill rydw i eisiau eu cyflawni mewn bywyd ac felly roedd yn rhaid i mi dorri rhywbeth allan. Rygbi oedd yr elfen gafodd ei thorri.”

Dyma'r math o resymu digynnwrf a gwrthrychol yr oedd Roberts yn ei gyfrannu at fyd prysur, byrlymus rygbi cadair olwyn, gyda'i wrthdrawiadau swnllyd, y codymu achlysurol a’r bwrlwm di-baid.   

Ers iddo ddechrau chwarae’n rhyngwladol dros Brydain Fawr yn ôl yn 2013, mae dull cŵl Roberts o weithredu wedi bod yn nodwedd o esgyniad Prydain Fawr i fyny yn safleoedd y byd.

Fe helpodd i sicrhau pumed safle yng Ngemau Paralympaidd Rio yn ôl yn 2016, teitl Pencampwriaethau Ewropeaidd yn 2017, ac eto yn 2019, ac wedyn aur Paralympaidd yn Japan yn y Gemau a ohiriwyd yr haf yma.

Ond nawr, mae'n amser gorffwys yr ysgwyddau yna sy’n pwmpio’r olwynion a defnyddio'r canolbwyntio craff hwnnw yn amlach yn ei swydd o ddydd i ddydd - fel pensaer gyda Phenseiri Corstorphine a Wright yn Llundain.

“Dydw i ddim wedi chwarae heb ryw fath o boen ers dwy neu dair blynedd,” mae’n cyfaddef.

“Roedd gen i ffysio oedd yn ei reoli ac fe gefais i lawdriniaeth y Nadolig diwethaf, ond ’wnaeth hynny ddim helpu llawer.

“Rydw i wedi bod yn ceisio ei reoli, ond mae wedi bod yno yn y cefndir erioed.

“Ond mae'n cyrraedd pwynt lle nad ydych chi'n fodlon gwneud yr aberth mwyach.

“Does dim llawer o athletwyr sy’n gallu rhoi’r gorau iddi ar ôl uchafbwynt mawr, lle maen nhw eisiau, fel ar ôl yr un mawr yn Tokyo. Felly, rydw i'n teimlo'n eithaf breintiedig i fod yn y sefyllfa honno. 

“Ar hyn o bryd, fe fyddaf yn canolbwyntio ar fy ngyrfa bensaernïaeth ac yn datblygu hynny. Mae'r cwmni rydw i'n gweithio gyda nhw, Corstorphine a Wright, wedi bod o gymorth mawr ac wedi caniatáu amser i ffwrdd i mi fynd i hyfforddi ond nawr mae'n bryd i mi roi'r amser hwnnw yn ôl.”

Jim Roberts, rhwng dau wrthwynebydd UDA, yn syllu ymlaen
Llun: Megumi Masuda/World Wheelchair Rugby

“Mae'n ysgubol, cael ein camp yn y stadiwm gorau yn y byd."

Bydd Roberts yn parhau i fod yn rhan o'r gamp, i ryw raddau, gan ei fod wedi cytuno i ymuno â'r bwrdd cyflawni a fydd yn goruchwylio'r Pencampwriaethau Ewropeaidd hynny yng Nghaerdydd yn 2023.

“Mae'n ysgubol, cael ein camp yn y stadiwm gorau yn y byd. Fe fydd yn ddiddorol gweld sut gallan’ nhw ei lenwi oherwydd mae’n stadiwm enfawr ar gyfer ein camp fach ni.

“Rydw i ychydig yn siomedig na ddaeth yma tua dwy flynedd yn gynharach ac wedyn fe allwn i fod wedi bod yn chwarae ar y cae. 

“Roedd ychydig o bobl ym Mhrydain Fawr yn credu y gallai fy nenu i aros ychydig yn hirach, ond rydw i wedi gwneud fy mhenderfyniad.”

Mae'n debyg bod y rhai fu'n ceisio newid ei feddwl yn gwybod y byddai’n dipyn o her.

Mae Roberts - a gafodd lid yr ymennydd bacterol tra oedd yn y brifysgol, gan golli ei ddwy goes – wedi gwybod ei feddwl erioed.

Os yw’n lleisio ei feirniadaeth am doriadau i gyllid ar gyfer chwaraeon anabledd, neu ei argyhoeddiad bod angen ychydig o newidiadau i reolau rygbi cadair olwyn i'w gwneud yn gamp well fyth, mae'r cyn-redwr traws gwlad yn tueddu i dorri ei gŵys ei hun. 

“Rydw i’n credu bod y gamp yn symud ar hyd y llinellau cywir,” meddai.

“Roedd yn un o’r chwaraeon a wyliwyd fwyaf yn y Gemau ac roedd yn trendio ar Twitter a TikTok. Mae'n un o'r chwaraeon Paralympaidd hynny sydd wir yn dal dychymyg y cyhoedd.

“Ond rydw i’n credu bod un neu ddau o newidiadau i’r rheolau a allai wella’r gamp. Rydw i wedi bod ar y pwyllgor technegol dros y blynyddoedd, ond dydw i heb lwyddo i gael unrhyw un o'r newidiadau hynny i gael eu gweithredu.

“Roedd fy mwynhad i yn y gamp wedi pylu ychydig. Y gorau oeddwn i wedi datblygu, y mwyaf clinigol oeddwn i wrth chwarae.

“Fe wnes i geisio tynnu’r holl emosiwn allan o’r chwarae, oherwydd dyna sy’n gyrru camgymeriadau. Doedd chwarae ddim yn gymaint o hwyl wedyn. 

“Roedd ennill yn braf ac roedd bod yn y Gemau Olympaidd yn wych, ond ’dyw e ddim wedi bod mor bleserus â phan wnes i ddechrau.

“Mae rygbi cadair olwyn yn gamp wahanol iawn. Does dim camp gyda chyfradd canran trosi mor uchel o bell ffordd â rygbi cadair olwyn.

“Pan rydyn ni’n cael y bêl, mae disgwyl i ni sgorio ymhell dros 90 y cant o weithiau. Hyd yn oed ym mhêl-fasged yr NBA, dim ond tua 60 y cant yw’r gyfradd drosi ar gyfartaledd.

“Felly, pwy sy'n gwneud y camgymeriadau sy'n cyfrif yn y diwedd. Os ydych chi'n chwarae ar emosiwn, rydych chi'n fwy tebygol o wneud y camgymeriadau hynny. Roedd hynny'n rhywbeth roeddwn i'n gwybod oedd yn helpu fy ngêm i - tynnu'r holl emosiwn allan ohoni.”

I gefnogwyr, serch hynny, mae'n sicr y bydd digon o emosiwn - ynghyd â chyffro - pan ddaw'r Ewros i'r ddinas y flwyddyn ar ôl nesaf.

“O ran rygbi, does unlle gwell na Stadiwm y Principality. Dyma'r stadiwm gorau yn y byd.

“Rydw i’n gobeithio y gallwn ni wneud cyfiawnder ag o a chael llawer o bobl yng Nghymru â mwy o ddiddordeb mewn rygbi cadair olwyn - efallai pobl nad oeddent yn gwybod llawer am y gamp.

“Dydi hi ddim yn debyg iawn i rygbi, felly mae’n help os oes gennych chi ddealltwriaeth sylfaenol o'r rheolau. Mae arnoch chi angen sylwebydd da sy'n adnabod y gamp, ond y prif beth yw cael pobl drwy’r drws i’w phrofi.”

Lluniau: Megumi Masuda/World Wheelchair Rugby

Newyddion Diweddaraf

Diwrnod Coffi Rhyngwladol – Sut mae coffi yn rhoi hwb i'r byd beicio yng Nghymru

Mae beicwyr yn gwybod ers tro am bŵer coffi i roi’r hwb ychwanegol hwnnw, ond gall manteision paned…

Darllen Mwy

Cyfle i gwrdd â’r enwebeion ysbrydoledig ar gyfer gwobr Menywod mewn Chwaraeon Womenspire

Mae pedair menyw ysbrydoledig wedi’u henwebu ar gyfer gwobr Menywod mewn Chwaraeon Womenspire.

Darllen Mwy

Ymgyrch Canŵ Cymru sy'n annog menywod ar y dŵr

Mae hwn wedi bod yn haf o ferched ar y dŵr ledled Cymru, diolch i lwyddiant ymgyrch #ShePaddles.

Darllen Mwy