Skip to main content

Pen yn Rheoli’r Galon – Roberts, Seren Medal Aur, yn Ymddeol

  1. Hafan
  2. Newyddion, Straeon a Digwyddiadau
  3. Newyddion, Erthyglau ac Ymgyrchoedd
  4. Pen yn Rheoli’r Galon – Roberts, Seren Medal Aur, yn Ymddeol

Mae Jim Roberts yn mynnu nad yw’n edifar am ei benderfyniad i ymddeol - er bod rygbi cadair olwyn ar fin mwynhau ei foment fwyaf yng Nghymru yn 2023.

Mae Roberts - yr ysbrydoliaeth sgorio ceisiau y tu ôl i fedal aur hanesyddol Prydain Fawr yng Ngemau Paralympaidd Tokyo yr haf yma - wedi penderfynu rhoi’r gorau i chwarae yn 34 oed.

Mae’n cyfaddef bod ychydig o droi braich wedi bod yn y gamp i geisio ei gael i aros tan 2023, pan fydd Cymru’n cynnal Pencampwriaeth Rygbi Cadair Olwyn Ewrop yn Stadiwm y Principality, ond dyna’r rheswm sy’n gwneud iddo roi’r gorau iddi ryw fath. 

Mae troi braich yn fwy poenus nag yr arferai fod - nawr ei fod yn ei dridegau canol ar ôl bron i ddegawd fel chwaraewr rhyngwladol dros Brydain Fawr.

“Roedd yna ychydig o ffactorau i’w hystyried,” meddai Roberts, y seren a aned yn y Trallwng a sgoriodd 24 cais wrth i Brydain Fawr drechu UDA o 54-49 yn rownd derfynol y Gemau Paralympaidd yn Tokyo. 

“Un oedd yr anafiadau tymor hir sydd gen i, sy’n gwaethygu’n raddol po hiraf rydw i’n chwarae yn y gadair.

“Ond hefyd y ffaith ’mod i’n gweithio’n llawn amser. Rydw i wedi bod yn ceisio ffitio hynny i mewn gyda bod yn athletwr llawn amser, sy'n anodd a ’dyw e ddim yn gadael llawer o amser i ddim byd arall. 

“Mae gen i bethau eraill rydw i eisiau eu cyflawni mewn bywyd ac felly roedd yn rhaid i mi dorri rhywbeth allan. Rygbi oedd yr elfen gafodd ei thorri.”

Dyma'r math o resymu digynnwrf a gwrthrychol yr oedd Roberts yn ei gyfrannu at fyd prysur, byrlymus rygbi cadair olwyn, gyda'i wrthdrawiadau swnllyd, y codymu achlysurol a’r bwrlwm di-baid.   

Ers iddo ddechrau chwarae’n rhyngwladol dros Brydain Fawr yn ôl yn 2013, mae dull cŵl Roberts o weithredu wedi bod yn nodwedd o esgyniad Prydain Fawr i fyny yn safleoedd y byd.

Fe helpodd i sicrhau pumed safle yng Ngemau Paralympaidd Rio yn ôl yn 2016, teitl Pencampwriaethau Ewropeaidd yn 2017, ac eto yn 2019, ac wedyn aur Paralympaidd yn Japan yn y Gemau a ohiriwyd yr haf yma.

Ond nawr, mae'n amser gorffwys yr ysgwyddau yna sy’n pwmpio’r olwynion a defnyddio'r canolbwyntio craff hwnnw yn amlach yn ei swydd o ddydd i ddydd - fel pensaer gyda Phenseiri Corstorphine a Wright yn Llundain.

“Dydw i ddim wedi chwarae heb ryw fath o boen ers dwy neu dair blynedd,” mae’n cyfaddef.

“Roedd gen i ffysio oedd yn ei reoli ac fe gefais i lawdriniaeth y Nadolig diwethaf, ond ’wnaeth hynny ddim helpu llawer.

“Rydw i wedi bod yn ceisio ei reoli, ond mae wedi bod yno yn y cefndir erioed.

“Ond mae'n cyrraedd pwynt lle nad ydych chi'n fodlon gwneud yr aberth mwyach.

“Does dim llawer o athletwyr sy’n gallu rhoi’r gorau iddi ar ôl uchafbwynt mawr, lle maen nhw eisiau, fel ar ôl yr un mawr yn Tokyo. Felly, rydw i'n teimlo'n eithaf breintiedig i fod yn y sefyllfa honno. 

“Ar hyn o bryd, fe fyddaf yn canolbwyntio ar fy ngyrfa bensaernïaeth ac yn datblygu hynny. Mae'r cwmni rydw i'n gweithio gyda nhw, Corstorphine a Wright, wedi bod o gymorth mawr ac wedi caniatáu amser i ffwrdd i mi fynd i hyfforddi ond nawr mae'n bryd i mi roi'r amser hwnnw yn ôl.”

Jim Roberts, rhwng dau wrthwynebydd UDA, yn syllu ymlaen
Llun: Megumi Masuda/World Wheelchair Rugby

“Mae'n ysgubol, cael ein camp yn y stadiwm gorau yn y byd."

Bydd Roberts yn parhau i fod yn rhan o'r gamp, i ryw raddau, gan ei fod wedi cytuno i ymuno â'r bwrdd cyflawni a fydd yn goruchwylio'r Pencampwriaethau Ewropeaidd hynny yng Nghaerdydd yn 2023.

“Mae'n ysgubol, cael ein camp yn y stadiwm gorau yn y byd. Fe fydd yn ddiddorol gweld sut gallan’ nhw ei lenwi oherwydd mae’n stadiwm enfawr ar gyfer ein camp fach ni.

“Rydw i ychydig yn siomedig na ddaeth yma tua dwy flynedd yn gynharach ac wedyn fe allwn i fod wedi bod yn chwarae ar y cae. 

“Roedd ychydig o bobl ym Mhrydain Fawr yn credu y gallai fy nenu i aros ychydig yn hirach, ond rydw i wedi gwneud fy mhenderfyniad.”

Mae'n debyg bod y rhai fu'n ceisio newid ei feddwl yn gwybod y byddai’n dipyn o her.

Mae Roberts - a gafodd lid yr ymennydd bacterol tra oedd yn y brifysgol, gan golli ei ddwy goes – wedi gwybod ei feddwl erioed.

Os yw’n lleisio ei feirniadaeth am doriadau i gyllid ar gyfer chwaraeon anabledd, neu ei argyhoeddiad bod angen ychydig o newidiadau i reolau rygbi cadair olwyn i'w gwneud yn gamp well fyth, mae'r cyn-redwr traws gwlad yn tueddu i dorri ei gŵys ei hun. 

“Rydw i’n credu bod y gamp yn symud ar hyd y llinellau cywir,” meddai.

“Roedd yn un o’r chwaraeon a wyliwyd fwyaf yn y Gemau ac roedd yn trendio ar Twitter a TikTok. Mae'n un o'r chwaraeon Paralympaidd hynny sydd wir yn dal dychymyg y cyhoedd.

“Ond rydw i’n credu bod un neu ddau o newidiadau i’r rheolau a allai wella’r gamp. Rydw i wedi bod ar y pwyllgor technegol dros y blynyddoedd, ond dydw i heb lwyddo i gael unrhyw un o'r newidiadau hynny i gael eu gweithredu.

“Roedd fy mwynhad i yn y gamp wedi pylu ychydig. Y gorau oeddwn i wedi datblygu, y mwyaf clinigol oeddwn i wrth chwarae.

“Fe wnes i geisio tynnu’r holl emosiwn allan o’r chwarae, oherwydd dyna sy’n gyrru camgymeriadau. Doedd chwarae ddim yn gymaint o hwyl wedyn. 

“Roedd ennill yn braf ac roedd bod yn y Gemau Olympaidd yn wych, ond ’dyw e ddim wedi bod mor bleserus â phan wnes i ddechrau.

“Mae rygbi cadair olwyn yn gamp wahanol iawn. Does dim camp gyda chyfradd canran trosi mor uchel o bell ffordd â rygbi cadair olwyn.

“Pan rydyn ni’n cael y bêl, mae disgwyl i ni sgorio ymhell dros 90 y cant o weithiau. Hyd yn oed ym mhêl-fasged yr NBA, dim ond tua 60 y cant yw’r gyfradd drosi ar gyfartaledd.

“Felly, pwy sy'n gwneud y camgymeriadau sy'n cyfrif yn y diwedd. Os ydych chi'n chwarae ar emosiwn, rydych chi'n fwy tebygol o wneud y camgymeriadau hynny. Roedd hynny'n rhywbeth roeddwn i'n gwybod oedd yn helpu fy ngêm i - tynnu'r holl emosiwn allan ohoni.”

I gefnogwyr, serch hynny, mae'n sicr y bydd digon o emosiwn - ynghyd â chyffro - pan ddaw'r Ewros i'r ddinas y flwyddyn ar ôl nesaf.

“O ran rygbi, does unlle gwell na Stadiwm y Principality. Dyma'r stadiwm gorau yn y byd.

“Rydw i’n gobeithio y gallwn ni wneud cyfiawnder ag o a chael llawer o bobl yng Nghymru â mwy o ddiddordeb mewn rygbi cadair olwyn - efallai pobl nad oeddent yn gwybod llawer am y gamp.

“Dydi hi ddim yn debyg iawn i rygbi, felly mae’n help os oes gennych chi ddealltwriaeth sylfaenol o'r rheolau. Mae arnoch chi angen sylwebydd da sy'n adnabod y gamp, ond y prif beth yw cael pobl drwy’r drws i’w phrofi.”

Lluniau: Megumi Masuda/World Wheelchair Rugby

Newyddion Diweddaraf

Sbotolau Partner: ColegauCymru

I ColegauCymru, yr her yw sicrhau bod myfyrwyr a staff mewn 12 o aelod-golegau ledled Cymru yn cael…

Darllen Mwy

‘Citbag’ yn mynd yn fyw: Ysgolion i elwa o blatfform newydd ar-lein

Mae hwb ar-lein newydd yn cynnwys cannoedd o adnoddau i helpu i gael plant i fod yn actif wedi’i sefydlu…

Darllen Mwy

Gŵyl Chwaraeon Anabledd Cymru yn rhoi miloedd o gyfleoedd i roi cynnig ar chwaraeon para

Mae Harrison Walsh yn annog pobl anabl eraill i gymryd rhan yng Ngŵyl Para Chwaraeon Abertawe yr haf…

Darllen Mwy