Skip to main content

Athrofa Gwyddoniaeth Perfformiad Cymru

  1. Hafan
  2. Cynnwys
  3. Athrofa Gwyddoniaeth Perfformiad Cymru

Mae Athrofa Gwyddoniaeth Perfformiad Cymru (WIPS) yn cael ei harwain gan Brifysgol Abertawe mewn cydweithrediad â phartneriaid academaidd (Prifysgol Bangor, Prifysgol Caerdydd, Prifysgol Metropolitan Caerdydd a Phrifysgol De Cymru) gan gynnal prosiectau gwyddoniaeth perfformiad cymhwysol amlddisgyblaethol ac arloesol ar lefel byd sy’n gwella perfformiad athletwyr a busnesau Cymru.  Dyma bartneriaeth dair ffordd rhwng Chwaraeon Cymru, gwyddonwyr chwaraeon academaidd blaenllaw Cymru a phartneriaid diwydiant perthnasol.  

Jazz Carlin yn chwifio mewn gwisgo siaced fawr

Crynodeb

Mae WIPS yn cynnal ymchwil effaith uchel yn unol â strategaethau Chwaraeon Cymru, gan annog a sicrhau effaith orau’r ymchwil, yr arloesi a’r dechnoleg ddiweddaraf i helpu i wella perfformiad athletwyr ein cenedl.  

Un cryfder allweddol gan WIPS yw’r perthnasoedd sydd wedi’u creu gyda diwydiant ac academia ym maes gwyddoniaeth chwaraeon, meddygaeth, gwyddoniaeth a pheirianneg i ddatblygu, profi a chyflwyno arloesi sy’n sicrhau manteision perfformiad mewn chwaraeon elitaidd ac mewn meysydd ehangach fel iechyd a meddygaeth. 

Caiff hyn ei gydlynu drwy’r bwrdd rheoli strategol a’r grŵp llywio ymchwil sy’n cynnwys arbenigwyr cydnabyddedig mewn Gwyddoniaeth a Meddygaeth Chwaraeon; yn benodol, gwyddoniaeth hyfforddi, maeth, cryfder a chyflwr, ffisioleg perfformiad, Gwyddoniaeth Data, Adnabod talent a throsglwyddo, Ffisiotherapi, Chwaraeon anabledd, Iechyd a lles athletwyr, Llywodraethu a didwylledd moeseg chwaraeon, chwaraeon ieuenctid, ffisioleg amgylcheddol, meddygaeth chwaraeon, biomecaneg, dadansoddi perfformiad a seicoleg, ac mewn cydweithrediad ag Athrofa Chwaraeon Cymru a Chyrff Rheoli Cenedlaethol. 

Cefnogir yr ymchwil gan grantiau Chwaraeon Cymru a Llywodraeth Cymru. 

 

“Mae cydweithredu ag Athrofa Gwyddoniaeth Perfformiad Cymru yn gyfle i ni wneud defnydd o gymuned academaidd gadarnach Cymru i greu atebion ymarferol i helpu ein hathletwyr i ragori ar lwyfan y byd,” Brian Davies, Cyfarwyddwr Chwaraeon Elitaidd Chwaraeon Cymru.

Esiamplau o gefnogaeth a ddarperir gan Athrofa Gwyddoniaeth Perfformiad Cymru

Mae cydweithio â’r rhwydwaith ehangach o arbenigwyr wedi cael effaith gadarnhaol ar chwaraeon yng Nghymru eisoes.

1. Goruchwylio anafiadau mewn rygbi ieuenctid merched yng Nghymru

Mae arbenigwyr o WIPS / Prifysgol Bangor wedi cael cefnogaeth gan World Rugby ac Undeb Rygbi Cymru i sefydlu un o’r astudiaethau ymchwil cyntaf ledled y byd i fynd i’r afael â’r diffyg gwybodaeth am risg o anafiadau sydd ar gael mewn rygbi merched ifanc, yn benodol yn y gêm gymunedol. Mae'r prosiect tair blynedd yn monitro anafiadau mewn gemau rygbi merched ar draws Gogledd Cymru i asesu’r risg o anafiadau. 

Bydd yr ymchwil yn cael effaith fawr ar draws y byd rygbi: gwneud y gêm yn ddiogelach a rhoi'r chwaraewr yn gyntaf; nodi risgiau lles i chwaraewyr benywaidd ifanc; ymchwilio i ffyrdd o leihau'r risgiau hyn ac wedyn datblygu a rhannu canllawiau arfer gorau.

2. Lles ac iechyd meddwl athletwyr elitaidd: astudiaeth achos gyfunol

Ers yr Adroddiad Dyletswydd o Ofal mewn Chwaraeon, a ryddhawyd yn 2017 gan y Fonesig Tanni Grey-Thompson, mae sylw cynyddol wedi bod ar les ac iechyd meddwl athletwyr yn y DU. Bu ymchwilwyr ym Mhrifysgol Abertawe ac ymarferyddion yn nhîm seicoleg Chwaraeon Cymru yn gweithio gyda Jiwdo Cymru a Beicio Cymru i ddeall y ffactorau allweddol sy'n effeithio ar les ac iechyd meddwl athletwyr perfformiad. 

Wedyn defnyddiwyd yr wybodaeth yma i greu cyfres bodlediad addysgol, graffeg gwybodaeth ac argymhellion i hyfforddwyr eu gweithredu yn yr amgylchedd – gyda’r cyfan wedi'i gynllunio i gefnogi a diogelu lles ac iechyd meddwl yr athletwyr. Mae'r rhain yn cael eu defnyddio a'u dosbarthu ar hyn o bryd ar draws holl gyrff rheoli chwaraeon Cymru, gyda'r nod o gynyddu hyder athletwyr i geisio help ar gyfer unrhyw bryderon a all godi.

3. Dechrau mewn nofio: mesur, pwysigrwydd a gwella drwy ymyriadau cyn ras

Nod Nofio Cymru ac arbenigwyr WIPS oedd pennu pa mor bwysig oedd y dechrau oddi ar y blociau ar ddechrau ras i berfformiad nofio cyffredinol a sut i'w wella. Buont yn ymchwilio i wahanol ymyriadau y gellid eu defnyddio i wella perfformiad, gan gynnwys ymarferion cyflyru a chynnal gwres ar ôl cynhesu gan ddefnyddio siaced gyda leinin ffoil. Daeth y canlyniadau i'r casgliad bod angen strategaethau unigol ar gyfer pob nofiwr. 

O ganlyniad i'r ymchwil, mae hyfforddwyr wedi gallu deall manteision rhai strategaethau cyn-ras a'u hintegreiddio ar sail unigol gyda nofwyr i wella eu perfformiad.

Dyfodol Athrofa Gwyddoniaeth Perfformiad Cymru

Nod WIPS yw datblygu gwyddoniaeth chwaraeon ymhellach yng Nghymru, hyfforddi gwyddonwyr chwaraeon y dyfodol, gwella’r defnydd o wyddoniaeth mewn chwaraeon yng Nghymru, a chynyddu’r cydweithredu rhwng chwaraeon, academia a busnes yng Nghymru. 

I barhau i wella perfformiad Cymru yng Ngemau’r Gymanwlad a chynyddu nifer yr athletwyr o Gymru sy’n ennill medalau mewn Gemau Olympaidd a Pharalympaidd, rhaid cyfateb a rhagori ar allu ymchwil perfformiad cystadleuwyr mewn gwledydd eraill.

Sut i gymryd rhan

Ydych chi’n fusnes neu’n academydd fedr helpu ein hathletwyr i berfformio’n well fyth?  

Os felly, cysylltwch:  

Yr Athro Liam Kilduff 

Ysgol Chwaraeon a Gwyddorau Ymarfer 

Prifysgol Abertawe 

+44 (01792) 513441 

[javascript protected email address]

Rhagor o Wybodaeth

WIPS.

Adroddiad Blynyddol WIPS.

Dilynwch WIPS Cymru ar Twitter.

Cysylltwch â ni ar Linkedin.

Chwaraeon Perfformiad Uwch - Newyddion Diweddaraf

Athletau wedi rhoi cymaint mwy na medalau i James Ledger

Roedd James yn poeni efallai nad oedd chwaraeon yn addas iddo, ond mae nawr yn gobeithio gwisgo fest…

Darllen Mwy

Meghan Willis: “Mae chwaraeon wedi fy ngwneud i’n fwy hyderus am fy anabledd.”

Mae Meghan Willis yn dweud bod nofio wedi rhoi cymaint mwy na medalau a goreuon personol iddi.

Darllen Mwy

Sut mae pêl fasged cadair olwyn yn dod â'r gorau allan yn Phil Pratt

Bydd Phil Pratt yn y Gemau Paralympaidd, ond fe allai fod wedi bod yn chwarae yn Wimbledon yn lle hynny.

Darllen Mwy